Ponadczasowy portret majestatycznego monarchy. Kusz±cy blask szlachetnego kruszcu.

Ponad tysi±cletnia europejska historia, która pozostawi³a ¶lad na z³otej monecie kolekcjonerskiej...


Pocz±tek nowej, presti¿owej serii z³otych monet dokumentuj±cych europejsk± historiê.

Najnowsza z³ota moneta kolekcjonerska z Austrii o nominale 100 Euro "Korona ¦wiêtego Cesarstwa Rzymskiego" jest po¿±dan±, pierwsz± emisj± spo¶ród piêciu z serii "Korony Habsburgów".

Uwiecznia ona jeden z najwa¿niejszych symboli w³adzy w historii - koronê ¦wiêtego Cesarstwa Rzymskiego. 

Pierwsza moneta spo¶ród zamkniêtej serii piêciu z³otych monet kolekcjonerskich wybita zosta³a przez Austrian Mint - renomowan± mennicê o ponad 800-letniej tradycji numizmatycznej.


Otton I Wielki (ur. 23 listopada 912, zm. 7 maja 973 w Memleben) Z bo¿ej ³aski Cesarz ¦wiêtego Cesarstwa Rzymskiego - ksi±¿ê Saksonii 936-961, król niemiecki 936-973 i cesarz rzymski 962-973 z dynastii Ludolfingów. By³ synem Henryka I Ptasznika, króla Niemiec i jego drugiej ¿ony Matyldy z Ringelheim, córki saskiego hrabiego Dytryka.

W dniu 2 lutego 962 papie¿ Jan XII koronowa³ Ottona w Rzymie na cesarza. Jeszcze za swego ¿ycia w 967 Otton I uczyni³ cesarzem swego syna Ottona II. W roku 972 zaproponowa³ Cesarstwu Bizantyjskiemu zwrot podbitych ziem na terenie W³och w zamian za wzajemne uznanie tytu³ów cesarskich. Uk³ad ten zosta³ przypieczêtowany ma³¿eñstwem Ottona II z ksiê¿niczk± Teofano, krewn± cesarza bizantyjskiego Jana I Tzimiskesa.

Otton I by³ dwukrotnie ¿onaty. Pierwsz± ¿on± by³a Edyta Angielska, córka króla Edwarda Starszego. Po raz drugi o¿eni³ siê w pa¼dzierniku 951 roku z Adelajd±, córk± króla Burgundii - Rudolfa II.

Cesarz Otton I zmar³ w wieku 61 lat i zosta³ pochowany w katedrze w Magdeburgu.

¦wiête Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego, w³a¶ciwie ¦wiête Cesarstwo Rzymskie (³ac. Sacrum Imperium Romanum Nationis Germanicæ, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) - nazwa ta (potoczna, nie jurydyczna) odwo³uje siê do idei jak i tworu politycznego ¶redniowiecznej i wczesnonowo¿ytnej Europy.

Pos³ugiwano siê ni± w jêzyku potocznym w odniesieniu do terytorium podlegaj±cego monarchom u¿ywaj±cym tytu³u "cesarza rzymskiego" i mia³a ona oznaczaæ instytucjonaln± oraz ideow± ci±g³o¶æ pomiêdzy uniwersalnym i chrze¶cijañskim Cesarstwem Rzymskim epoki pó¼nego antyku a godno¶ci± cesarsk± przyjêt± najpierw przez Karolingów, królów Franków, a potem ich nastêpców w Niemczech, Ludolfingów i kolejnych królów niemieckich.

W 1157 r. pojawi³a siê w pi¶miennictwie niemieckim formu³a "¦wiête Cesarstwo", natomiast fraza "¦wiête Cesarstwo Rzymskie" jeszcze pó¼niej, w 1254 r. Król niemiecki mia³ byæ jednocze¶nie królem Italii (jako nastêpca Ostrogotów i Longobardów) i uniwersalnym cesarzem rzymskim dla ³aciñskiego Zachodu, rówie¶nikiem i odpowiednikiem bizantyjskiego cesarza dla greckiego Wschodu.


Dopiero w 1441 r. pojawi³a siê potoczna nazwa (nigdy urzêdowa) "¦wiête Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego", która, inspirowana niemieckimi ambicjami narodowymi i z³upieniem Rzymu 86 lat pó¼niej, mia³a wyra¿aæ immanentn± przynale¿no¶æ godno¶ci cesarskiej do monarchów wybieranych przez kraje niemieckie zgodnie z ich prawami.

Nazwa ta przetrwa³a tak¿e w historiografii jako popularne okre¶lenie Rzeszy Niemieckiej pó¼nego ¶redniowiecza i okresu XVI-XVIII w., jednak¿e w aktach prawnych Cesarstwa pojawi³a siê tylko raz i, co nale¿y podkre¶liæ, nigdy nie funkcjonowa³a jako urzêdowa nazwa jakiegokolwiek pañstwa.

Nale¿y pamiêtaæ, ¿e ci±g³o¶æ instytucjonalna Cesarstwa Rzymskiego formalnie nigdy nie zosta³a przerwana. W 476 r. n.e. król ostrogocki Odoaker uzna³ siê symbolicznie wasalem Zenona, cesarza wschodniego. Po upadku pañstwa ostrogockiego zawsze który¶ z italskich mo¿nych przyjmowa³ tytu³ cesarski, choæ oczywi¶cie nie by³ w stanie wymusiæ uznania swojego autorytetu przez ówczesnych w³adców.

Przyjêcie godno¶ci cesarza rzymskiego najpierw przez Karola Wielkiego w 800 r., a potem Ottona I w 962 r., nale¿y traktowaæ jako odnowienie realne Cesarstwa Rzymskiego, jednak¿e na p³aszczy¼nie ideologiczno-formalnej by³o to jedynie przekazanie owej godno¶ci, nigdy nie zarzuconej, w nowe rêce.

Wspó³czesna historiografia uznaje datê 962 r. jako pocz±tek istnienia ¦wiêtego Cesarstwa Rzymskiego z uwagi na to, ¿e od tego momentu tytu³ cesarzy rzymskich dla ¶wiata zachodniego zosta³ na trwa³e, zwi±zany z tronem niemieckim, a potem austriackim.

Historia Cesarstwa
Pierwszym okresem dziejów Cesarstwa by³o panowanie dynastii Ludolfingów (919 - 1024, od 962 jako cesarze), czyli ksi±¿±t saskich. By³ to okres silnej w³adzy królewskiej i cesarskiej w samych Niemczech. Cesarz sprawowa³ kontrolê nad sprawami wewnêtrznymi i prowadzili pomy¶ln± politykê ekspansji.


D±¿ono do przywrócenia w³adzy cesarskiej charakteru uniwersalnego, jednak szybko okaza³o siê to niewykonalne, ze wzglêdu choæby na opór Francji. By³ to te¿ okres cezaropapizmu, czyli przewagi ¶wieckich cesarzy nad instytucj± Ko¶cio³a. Cesarze sascy niejednokrotnie decydowali o obsadzie tronu papieskiego. Polska, Czechy i Wêgry zosta³y wci±gniête w orbitê niemieckich wp³ywów.

Okres dynastii salickiej (1024 - 1125), czyli ksi±¿±t frankoñskich, przyniós³ kolejne umocnienie Cesarstwa. Cesarze ingerowali w sprawy s±siednich pañstw s³owiañskich, utrzymali mocn± pozycjê we W³oszech. Jednocze¶nie, w³adzy cesarskiej zagrozi³ konflikt z papie¿ami, którzy wyrwali siê spod cesarskiej kurateli. Cesarze musieli i¶æ na kompromis w kwestii inwestytury biskupów, jednak¿e obronili siê przez prób± uzale¿nienia Niemiec od papiestwa.

Za panowania Hohenstaufów (1079 - 1254), a wiêc ksi±¿±t szwabskich, cesarze prowadzili aktywn± politykê ekspansji w my¶li idei uniwersalitycznych, co ostatecznie kosztowa³o ich os³abienie realnej w³adzy w samych Niemczech (Statutum in favorem principium Fryderyka II z 1232 roku) i W³oszech (pokój po bitwie pod Legnano).

Konrad III, Fryderyk I Barbarossa oraz Fryderyk II brali udzia³ w ruchu krucjatowym. Za panowania Henryka VI Cesarstwo osi±gnê³o szczyt wp³ywów politycznych poza swoimi granicami (lennami sta³y siê przej¶ciowo Anglia i Cypr). Wojna Fryderyka II i Konrada IV z opozycj± doprowadzi³a do Wielkiego Bezkrólewia i chaosu politycznego w Rzeszy.

Wielkie Bezkrólewie umocni³o rozdrobnienie polityczne Rzeszy Niemieckiej i zachwia³o cesarskim autorytetem, który od tej pory bêdzie musia³ liczyæ siê z potêg± najsilniejszych wasali Cesarstwa, elektorów tronu niemieckiego. Pod rz±dami Habsburgów Rudolfa I i Albrechta I Niemcy odetchnê³y, aby w XIV w. znów pogr±¿yæ siê w wojnach domowych miêdzy rywalizuj±cymi o koronê dynastiami Habsburgów z Austrii, Wittelsbachów z Bawarii i Luksemburgów. Jednocze¶nie po raz pierwszy dosz³o wtedy do unii Niemiec z Czechami i Wêgrami a Hohenzollernowie rozpoczêli swoj± karierê otrzymuj±c w 1415 r. od monarchy Brandenburgiê.

W 1438 r. na tronie niemieckim na sta³e zainstalowa³a siê dynastia Habsburgów, hrabiów z Górnej Alzacji, którzy w XIII w. przejêli Austriê po wymar³ym rodzie Babenbergów. W XVI w. reformacja doprowadzi³a do d³ugoletnich wojen religijnych, poniewa¿ katoliccy cesarze uwa¿ali siê za namiestników Chrystusa winnych walczyæ z herezjami, natomiast ksi±¿êta upatrywali w sporach teologicznych i walce o wolno¶æ wyznania okazjê do os³abienia zwierzchno¶ci cesarskiej. Dziêki uk³adom z Jagiellonami Habsburgowie przejêli w 1526 r. na sta³e trony czeski i wêgierski.

Unia personalna Niemiec, Czech i Wêgier utrzyma³a siê a¿ do kresu ¦wiêtego Cesarstwa, jako ¿e niemal ka¿dorazowo elektorzy Rzeszy oraz szlachta czeska i wêgierska wybiera³y tych samych w³adców (w XVII w. Habsburgom uda³o siê wprowadziæ dziedziczno¶æ tronu w Czechach i na Wêgrzech, podobne próby w Niemczech zawsze okazywa³y siê bezskuteczne).

Wiek XVI i XVII to okres prób Habsburgów do odbudowy politycznej kontroli nad Niemcami w atmosferze wojen religijnych. Jednocze¶nie ksi±¿êta, drogami legalnymi (na Sejmach) i pozalegalnymi, przy poparciu Francji i innych mocarstw, d±¿yli do minimalizacji roli cesarza w ¿yciu politycznym Rzeszy.

W XVII i XVIII w. pañstwa niemieckie wesz³y na drogê absolutyzmu, jednocze¶nie Rzesza jako ca³o¶æ sta³a siê jedynie zwi±zkiem pañstw, zdolnych do wspólnego dzia³ania tylko w chwilach silnego zagro¿enia zewnêtrznego (wojny z Turcj± Osmañsk±, Francj± Ludwika XIV).

W epoce nowo¿ytnej Cesarstwo straci³o wp³ywy na zewn±trz, za to obce mocarstwa utrwali³y swoje wp³ywy w wewnêtrznych sprawach niemieckich. W XVIII w. wyros³a tak¿e potêga Prus Hohenzollernów, którym to przypadnie rola jednoczyciela Niemiec w 1871 r., ponad pó³ wieku po katastrofie ¦wiêtego Cesarstwa.

¼ród³o: Austrian Mint / Wikipedia