Nowo嗆 -
pierwszy w historii Polski - banknot kolekcjonerski.
Niezwyk造 cz這wiek Papie� Jan
Pawe� II uwieczniony na pierwszym banknocie kolekcjonerskim w Polsce -
duma Polaka, duma kolekcjonera.
Pi瘯ny prezent dla ka盥ego chrze軼ijanina, jak te� dla kolekcjonera
polskich lub zagranicznych banknot闚.
Pozosta貫
banknoty NBP s� dost瘼ne pod nast瘼uj帷ymi linkami:
�
Banknot o nominale 50 z�
uwiecznia wizerunek Papie瘸
Jana Paw豉 II (1920-2005) - cz這wieka, kt鏎y
zmieni� 鈍iat i ludzkie serca. Emisja banknotu odby豉 si� w dniu 16 pa寮ziernika 2006 roku,
w rocznic� wyboru Karola Wojty造 na Papie瘸.
Strona przednia banknotu w
symboliczny spos鏏 ukazuje rol� Stolicy Apostolskiej i
pos豉nnictwo papie瘸.
Uwieczniono na niej wizerunek Papie瘸
Jana Paw豉 II w ge軼ie
pozdrowienia, na tle stylizowanego globu ziemskiego, co
symbolizuje
uniwersalno嗆 jego pontyfikatu.
Natomiast strona odwrotna
przedstawia aspekt polski pontyfikatu Jana Paw豉 II, nawi您uj帷y do
najnowszych dziej闚 naszego kraju.
Przedstawia bowiem scen� sk豉dania
ho責u Papie穎wi przez Prymasa Polski
Kardyna豉 Stefana Wyszy雟kiego. Projekt graficzny banknotu
o nominale
50 z� opracowa� Andrzej
Heidrich. ��
Banknot umieszczony
jest w oryginalnym, papierowym etui,
na kt鏎ym umieszczony jest kr鏒ki opis w
dw鏂h j瞛ykach: polskim i angielskim. Ka盥y z
banknot闚 posiada sw鎩 indywidualny numer,
sk豉daj帷y si� z liter "JP" oraz siedmiu cyfr.
Zabezpieczenia banknotu:
- Znak wodny
- wizerunek herby papie瘸 Jana Paw豉 II
- Nitka
zabezpieczaj帷a z powtarzaj帷ym si� napisem „50 Z�”
- Mikrodruki
- napisy „RZECZPOSPOLITA POLSKA”,
„RP”, „50 Z�”, nazwy pa雟tw,
kt鏎e odwiedzi� Jan Pawe� II
- Recto-verso
- uzupe軟iaj帷y si� z obu stron motyw Kluczy Piotrowych
- Efekt
k徠owy - napis „JP II” widoczny w zale積o軼i od
k徠a patrzenia
- Farba
zmienna optycznie - liczba „50” zmieniaj帷a barw� w
zale積o軼i od k徠a patrzenia
- Zabezpieczenie
widoczne w 鈍ietle ultrafioletowym - numeracje oraz niekt鏎e
elementy graficzne
- Oznaczenie
dla niewidomych - siedem wypuk造ch, r闚noleg造ch pionowych
linii.
Prace nad
przygotowaniem emisji banknotu kolekcjonerskiego z wizerunkiem Jana
Paw豉 II rozpocz窸y si� ju� w 2005 roku. Z jego projektem zapoznali si�
Arcybiskup J霩ef Kowalczyk Nuncjusz Apostolski, Kardyna�
J霩ef Glemp Prymas Polski, Arcybiskup J霩ef
Michalik Przewodnicz帷y Konferencji Episkopatu Polski oraz Kardyna�
Stanis豉w Dziwisz Metropolita krakowski. Projekt uzyska� ich aprobat� i
19 kwietnia 2006 roku zosta� zaprezentowany publicznie.
- Awers:
na
stronie przedniej
banknotu zosta� umieszczony portret Jana Paw豉 II z krzy瞠m pasterskim
na tle stylizowanego globu ziemskiego, co symbolizuje uniwersalno嗆
pontyfikatu. Papie�, ubrany w szaty pontyfikalne, wykonuje gest
pozdrowienia. W r瘯u trzyma pastora�, jako symbol w豉dzy papieskiej. W
prawym dolnym rogu banknotu umieszczono napisy: "Jan Pawe� II" oraz
daty pontyfikatu "16 X 1978 - 2 IV 2005".
- Rewers:
strona ta przedstawia
epizod, kt鏎y mia� miejsce w trakcie Mszy 鈍. inauguruj帷ej
pontyfikat
Jana Paw豉 II i obrazuje szczeg鏊ny zwi您ek papie瘸 ze
Stefanem
Wyszy雟kim. Podczas sk豉dania tzw. homagium przez kardyna豉, Jan Pawe�
II podni鏀� si� i w pami皻nym ge軼ie wyrazi� sw鎩
szacunek dla Prymasa
Polski.
Po prawej stronie tej sceny zosta� umieszczony cytat z Listu do
Polak闚, kt鏎y nazajutrz po tym wydarzeniu Jan
Pawe� II odczyta�
podczas spotkania z rodakami w watyka雟kiej Auli Paw豉 VI:
"Nie
by這by na Stolicy Piotrowej tego papie瘸 Polaka [...], gdyby nie by這
Twojej wiary, nie cofaj帷ej si� przed wi瞛ieniem i cierpieniem, Twojej
heroicznej nadziei [...]". Pod cytatem widnieje faksymile
podpisu papie瘸 oraz data wypowiedzenia tych s堯w -
23.10.1978.
Warto zauwa篡�, 瞠 w tym roku przypada 25. rocznica 鄉ierci kardyna豉
Stefana Wyszy雟kiego oraz 50. rocznica uwolnienia go z wi瞛ienia.
Widoczny pod tekstem kontur klasztoru na Jasnej G鏎ze, ma
podkre郵a�
rol� sanktuarium jasnog鏎skiego w dziejach Polski i historii
篡cia Ojca
鈍i皻ego i Prymasa Tysi帷lecia.
Pod sylwetkami obydwu postaci
umieszczono na wst璕ach dewiz� biskupi� ka盥ego z nich
"Totus Tuus" -
dewiza Jana Paw豉 II oraz
"Soli
Deo"
- dewiza kardyna豉 Stefana Wyszy雟kiego. Na znaku wodnym zosta�
zastosowany herb papieski jako jeden z najbardziej znanych
emblemat闚
zwi您anych z Janem Paw貫m II. Na obydwu stronach banknotu wprowadzono
te� motyw kluczy Piotrowych spi皻ych sznurem.
Papie� Jan Pawe� II
�
Czy wiesz, 瞠 przed pontyfikatem Jana Paw豉 II nigdy 瘸den papie�:
1) nie by� S這wianinem,
2) nie przyjecha� do Polski,
3) nie podr騜owa� tyle po 鈍iecie,
4) nie w豉da� tyloma j瞛ykami,
5) nie by� celem zamachu,
6) nie odwiedzi� Ziemi 安i皻ej i Jerozolimy,
7) nie przekroczy� progu meczetu,
8) nie go軼i� rabin闚 w Watykanie,
9) nie przyk豉da� takiej wagi do kontakt闚 z m這dzie膨.
Papie� Jan Pawe� II
Papie� napisa� 14 encyklik, 14 adhortacji, 11 konstytucji
oraz 43 listy apostolskie.
Pontyfikat
Jana Paw豉 II obfituje w wiele uroczysto軼i, podczas kt鏎ych
papie�
beatyfikowa� lub kanonizowa� c鏎ki i syn闚 wielu
narod闚 katolickich.
Papie� Jan Pawe� II mianowa� 232 kardyna堯w (w tym 9
Polak闚),
beatyfikowa� 1318 b這gos豉wionych (w tym 154 Polak闚),
kanonizowa� 478
鈍i皻ych.
Niestrudzony Pielgrzym, docieraj帷y w najodleglejsze dla Stolicy
Apostolskiej rejony 鈍iata
Jan Pawe� II odby� 104 pielgrzymki zagraniczne, podczas
kt鏎ych
odwiedzi� 135 kraj闚 oraz oko這 900 miejscowo軼i
(niekt鏎e
wielokrotnie).
Najd逝窺za pielgrzymka to Daleki Wsch鏚 (Bangladesz,
Singapur) Fid磨,
Nowa Zelandia, Australia i Seszele - 48 974 km, za�
najkr鏒sza
pielgrzymka to San Marino - 470 km. Papie� Jan Pawe� II odby� 142
podr騜e na terenie W這ch, podczas kt鏎ych
wyg這si� 898 przem闚ie�.
Odwiedzi� 301 rzymskich parafii na 334 istniej帷e. Jego celem by這
dotarcie do wszystkich parafii. Zabrak這 niewiele...
Papie� Jan Pawe� II to najwi瘯szy podr騜nik w鈔鏚
papie篡.
Podczas wszystkich pielgrzymek przeby� ponad 1,6 miliona
kilometr闚, co
odpowiada 40-krotnemu okr捫eniu Ziemi wok馧
r闚nika i czterokrotnej
odleg這軼i mi璠zy Ziemi�, a Ksi篹ycem.
Pontyfikat
Jana Paw豉 II jest trzecim co do d逝go軼i w dziejach Ko軼io豉. D逝瞠j
panowali tylko 鈍i皻y Piotr - pierwszy nast瘼ca Jezusa (34 lata) i Pius
IX, kt鏎y zosta� wybrany papie瞠m w 1846 roku w wieku 54 lat
(32 lata).
Banknot
"Jan Pawe� II"
w
pytaniach i odpowiedziach!
Emisja pierwszego w historii Polski banknotu kolekcjonerskiego "Jan
Pawe� II" o nominale 50 z� wzbudza bardzo du瞠 zainteresowanie.
Internauci, subskrybenci, kolekcjonerzy pytaj� o wiele
r騜nych spraw zwi您anych z banknotem, jego zabezpieczeniami
i szat� graficzn�, sprzeda膨 banknotu, a tak瞠 innych spraw zwi您anych
z obiegiem pieni康za papierowego. Jednym z cz窷ciej pojawiaj帷ych si�
pyta� jest to, czy banknotem "Jan Pawe� II" mo積a pos逝giwa� si�, tak,
jak "zwyk造m" banknotem - banknotem obiegowym.
Czy banknotem
kolekcjonerskim "Jan Pawe� II" mo積a pos逝giwa� si� w zwyk造m obrocie
handlowym, np. p豉ci� nim w sklepie, rachunki? Czy mo積a traktowa� go
jako "zwyk造" banknot?
Tak. Na stronie odwrotnej banknotu kolekcjonerskiego "JPII" o nominale
50 z� zosta豉 umieszczona formu豉: "Banknoty emitowane przez Narodowy
Bank Polski s� prawnym 鈔odkiem p豉tniczym w Polsce". Formu豉 ta
oznacza, 瞠 banknotem mo積a pos逝giwa� si� na takich samych zasadach,
jak banknotami obiegowymi. Warto jednak pami皻a�, 瞠 numizmaty (monety,
banknoty kolekcjonerskie) na rynku kolekcjonerskim osi庵aj� warto嗆
wy窺z� zar闚no od nomina逝, jak i ceny monety
kolekcjonerskiej lub banknotu kolekcjonerskiego w momencie zakupu.
Podejmuj帷 ewentualn� pr鏏� uregulowania nim jaki�
nale積o軼i, rachunk闚 i innych zobowi您a� finansowych,
posiadacz banknotu powinien mie� na wzgl璠zie fakt, 瞠 b璠zie to
oznacza� pewn� finansow� strat�.
Na banknocie
kolekcjonerskim "Jan Pawe� II" widnieje nomina� 50 z�, a jego cena jest
wy窺za, ni� nomina�, sk康 ta r騜nica?
Na t� r騜nic� sk豉daj� si� m.in. koszty projektowania i
produkcji, specjalnego opakowania (etui), w jakim banknot b璠zie
dystrybuowany oraz podatek VAT.
Na czym polega
r騜nica w okre郵eniach u篡wanych przy banknotach "strona
przednia" i "strona odwrotna" a okre郵eniami u篡wanymi przy monetach
awers i rewers? Czy u篡wanie tych drugich - w stosunku do
banknot闚 - jest b喚dem?
Nie jest b喚dem. W Narodowym Banku Polskim przyj皻o stosowanie
termin闚 „strona przednia” i
„strona odwrotna” w odniesieniu do opisu
banknot闚, a termin闚 „awers”
i „rewers” - w odniesieniu do monet.
R闚nie� w praktyce 鈍iatowej taki podzia� zdecydowanie
przewa瘸 („front side” i „back
side”). Jednak u篡wanie okre郵e� „awers”
i „rewers” w odniesieniu do banknot闚
r闚nie� si� spotyka zar闚no w Polsce, jak i na
鈍iecie.
Czy i jakie
zabezpieczenia posiada banknot papieski, kt鏎e umo磧iwiaj�
jego identyfikacj� osobom niedowidz帷ym?
Tak. Banknot papieski posiada zabezpieczenie, kt鏎e
umo磧iwia rozpoznanie osobom niedowidz帷ym lub niewidomym. Jest to
siedem wypuk造ch, pionowo r闚noleg造ch linii, bardzo dobrze
wyczuwalnych podczas przesuwania po nich palcami. Zabezpieczenie jest
umieszczone na stronie przedniej banknotu, w lewym dolnym rogu
banknotu. Znaki dla os鏏 niedowidz帷ych wykonywane s�
technik� stalorytnicz�.
Co to s� tzw. gilosze i w
kt鏎ym dok豉dnie miejscu one wyst瘼uj� na banknocie "Jan
Pawe� II"?
Gilosze, a precyzyjniej linie lub t這 giloszowe to jedno- lub
wielobarwne rysunki, z這穎ne z cienkich, przecinaj帷ych si� linii.
Obraz, jaki powstaje z przecinaj帷ych si� linii jest widoczny, kiedy
ogl康a si� z pewnej odleg這軼i. Osoby, kt鏎e projektuj� ten
element szaty graficznej nazywaj� si� giloszerami. Na banknocie "Jan
Pawe� II" t這 giloszowe mo積a zobaczy� w tle krzy瘸 pasterskiego - to
powtarzaj帷e si� wizerunki ryby, krzy瘸 oraz napisu: RP.
Czy sprzedawca, kasjer w
sklepie podczas regulowania nale積o軼i banknotem kolekcjonerskim "Jan
Pawe� II" mo瞠 odm闚i� jego przyj璚ia?
Nie. Banknot kolekcjonerski "Jan Pawe� II" ma status prawnego 鈔odka
p豉tniczego, co oznacza, 瞠 mo積a nim regulowa� wszelkie zobowi您ania
finansowe i nale積o軼i wed逝g warto軼i nominalnej (czyli 50 z�). Nie ma
瘸dnych podstaw do odmowy przyj璚ia banknotu przez sprzedawc� w postaci
zap豉ty z tytu逝 jakiejkolwiek nale積o軼i. Odmowa taka mo瞠 wynika�
jedynie z niewiedzy kasjera/kasjerki.
Chcia豚ym dowiedzie� si�,
jakie akty prawne reguluj� w Polsce emisj� banknot闚
kolekcjonerskich?
Prawn� podstaw� emisji wszystkich monet i banknot闚 w Polsce
jest Rozdzia� 5 "Emisja znak闚 pieni篹nych" Ustawy z dnia 29
sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. Nr 140/97 poz. 938).
Zgodnie z art. 32 tej Ustawy znaki pieni篹ne emitowane przez NBP s�
prawnymi 鈔odkami p豉tniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 33 wspomnianej Ustawy parametry techniczne oraz terminy
wprowadzenia znak闚 pieni篹nych do obiegu ustala Prezes NBP
w drodze zarz康zenia. A� do momentu wycofania tych znak闚 z
obiegu pozostaj� one prawnym 鈔odkiem p豉tniczym.
Ka盥a moneta i ka盥y banknot wprowadzane s� do obiegu odr瑿nym
Zarz康zeniem Prezesa NBP, szczeg馧owo okre郵aj帷ym parametry
techniczne monety lub banknotu, termin wprowadzenia do obiegu, a
ponadto wielko嗆 ich emisji.
Dotyczy to wszystkich monet powszechnego
obiegu (w tym produkowanych ze stopu Nordic Gold) i kolekcjonerskich
oraz wszystkich banknot闚, w tym banknot闚
kolekcjonerskich. Ka盥e takie Zarz康zenie zawiera r闚nie�
dok豉dne opisy danej monety lub danego banknotu. Zarz康zenia Prezesa
NBP publikowane s� w Monitorze Polskim kr鏒ko przed terminem
wprowadzenia monety/banknotu do obiegu.
Zgodnie z powy窺zym banknot kolekcjonerski o nominale 50 z�
„Jan Pawe� II” r闚nie� zostanie
wprowadzony do obiegu Zarz康zeniem Prezesa NBP, a zatem b璠zie mia�
status prawnego 鈔odka p豉tniczego.
Poland's first
collector note
The National Bank of Poland's public presentation of a collector note
design depicting Pope John Paul II was held on Wednesday, 19 April
2006. This will be the first collector note in the history of Poland.
The issue of the collector note has been scheduled for 16 October 2006,
i.e. the anniversary of Karol Wojty豉's election to the papacy.
Designed by Andrzej
Heidrich, the note will have a face
value of PLN 50. The obverse of the note symbolically depicts a role of
the Holy See and the Pope's mission (universal perspective) and the
reverse features the pontificate of John Paul II from the Polish
perspective by placing it in Poland's most recent history.
The face of the note
contains a portrait of John Paul
II holding his pastoral cross against the background of a stylized
globe, which is a symbol of the pontificate's universal nature. The
Pope is wearing his pontifical vestments and is performing a greeting
gesture. In his hand, he is holding a crosier - a symbol of papal
power. The right-hand bottom side of the note contains the following
inscription: John Paul II" and the pontificate's
term: 16 X 1978 - 2 IV 2005.
The reverse of the note
shows an episode which occurred during the Holy
Mass for the inauguration of the pontificate of John Paul II and
depicts a special relationship between the Pope and Cardinal Stefan
Wyszy雟ki. As the Cardinal paid homage, John Paul II rose and performed
a memorable gesture to express his respect to the Primate of Poland.
On
the right-hand side of the scene there is a quotation from Letter
to Poles read out by John Paul II to his countrymen who
congregated in Vatican Paul VI Hall on the day immediately following
the event: There
would be no Polish Pope on this Chair of St. Peter [...] if it was not
for your faith undiminished by prison and suffering, your heroic hope
[...]. The space under the quotation bears the Pope's
facsimile
signature and date he uttered those words on, namely 23 October 1978.
It is worth noticing that this year we celebrate the 25th anniversary
of Cardinal Stefan Wyszy雟ki's death and the 50th anniversary of his
release from prison.
An outline of the Jasna
G鏎a Monastery under the text is to emphasize
the role of the shrine in the history of Poland and life of the Holy
Father and the Primate of the Millennium. The bands beneath their feet
bear their Episcopal mottos, namely Totus Tuus -
the motto of John Paul II and Soli Deo
- the motto of Cardinal Stefan Wyszy雟ki.
A watermark depicts a papal coat of arms as one of the most distinctive
emblems associated with John Paul II. Both sides of the note feature a
theme of Peter's keys bound by a string.
The issue of the
collector note to mark John Paul II
has been scheduled for 16 October 2006, i.e. the anniversary of Karol
Wojty豉's election to the papacy. The works on the banknote's design
started in 2005. The design was examined by Archbishop J霩ef
Kowalczyk,
Apostolic Nuncio in Poland, Cardinal J霩ef Glemp, Primate of
Poland,
Archbishop J霩ef Michalik, Chairman of the Conference of the
Polish
Episcopate and Cardinal Stanis豉w Dziwisz, Metropolitan of Cracow. They
approved the design.
An image of the Polish
Pope has already twelve times
been depicted on coins issued by the National Bank of Poland. 47 types
of coins have been put into circulation since 1982. Pope's pilgrimages
and pontificate jubilees were the most frequent impulses to issue new
coins.
- Face:
John Paul II blesses the faithful, as he did on so many of his
international visits, while donning the miter of the Bishop of Rome and
holding the crosier surmounted by a crucifix, a symbol of his
pontifical power. Behind him a globe recalls his many journeys and
indicates that he truly was a universal pilgrim of peace and hope. The
lower right contains the commemoration JAN PAWEL II (the Pope's name in
Polish) as well as the dates of his pontificate. The crowned white
eagle, the national emblem of Poland, is to the left of the pope.
�
- Back: Stefan
Cardinal
Wyszynski. The back of the note depicts the newly inaugurated pope
showing his respect for Stefan Cardinal Wyszynski, Primate of Poland,
in October 1978. Beneath each prelate are their respective episcopal
mottoes. For John Paul II, TOTUS TUUS, Latin for "Totally Yours",
signifying his singular commitment to Christ, and for Cardinal
Wyszynski, SOLI DEO, Latin for "God Alone", indicating his devotion to
Christ alone.
To the right of the image is a quotation from John Paul's inaugural
address to his fellow Poles who gathered at the Vatican. It translates
as "There would be no Polish Pope on the Chair of Peter...if it were
not for your faith, undiminished by prison and suffering, and your
heroic hope..." Directly under the quote is the Pope's signature,
attributing the quote, and its date of utterance, October 23, 1978.
Beneath the quote a screen print of the Jasna Gora Monastery emphasizes
the role of this national shrine in the religious life of Poland as
well as in the personal lives of both of the great men depicted here.
Packaging:
each note is housed in an oversize, specially-prepared commemorative
folder printed in Poland. The banknote itself is protected within the
folder inside an archival-quality, mylar plastic insert.
廝鏚這: NBP /
PWPW / Wikipedia