HomeNowo軼iO firmieRegulaminTw鎩 koszykKontakt
Sklep numizmatyczny zaprasza, 16 pa寮ziernika 2018 r. U篡tkownicy online: 53
Pole znajonemu  |  Dodaj do ulubionych
Nowo軼i
2 z, Kanonizacja Jana Paw豉 II 17 kwietnia 2014 r., 2014
NBP - monety Nordic Gold
Cena brutto: 4.00 PLN

1$, Arcydzie豉 renesansu - Dama z gronostajem, 2012
Mennica Polska: Numizmatyka

5 z, Odkryj Polsk - Zamek Kr鏊ewski w Warszawie, 2014
Mennica Polska: Numizmatyka
Cena brutto: 7.00 PLN


Informacje
Plan emisyjny monet
i banknotów w 2018 roku:


Polska Reprezentacja Olimpijska PyeongChang
- 200 zł, 10 zł

Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni August Emil Fieldorf „Nil”
- 10 zł

Wielcy polscy ekonomiści
Fryderyk Skarbek
- 10zł

Moneta okolicznościowa z napisem 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości
- 5 zł

Polskie Termopile - Hodów
- 10 zł

100-lecie czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej
- 10 zł

Skarby Stanisława Augusta
Henryk Walezy
- 500 zł, 50 zł

Historia monety polskiej boratynka, tymf Jana Kazimierza
- 20 zł

760-lecie Towarzystwa Strzeleckiego Bractwa Kurkowego
w Krakowie
- 10 zł

100-lecie powstania Gimnazjum
i Liceum im. Stefana Batorego
w Warszawie
- 10 zł

POLONIA RESTITUTA
- 10 zł

125-lecie działalności Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie
- 10 zł

Niepodległość
- 20 zł (banknot kolekcjonerski)

Stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości – Ignacy Jan Paderewski
- 100 zł, 10 zł

100. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości
- 1 zł, 2018 zł, 100 zł

Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni – Hieronim Dekutowski „Zapora”
- 10 zł

100. rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego
- 200 zł, 10 zł

Wiadomo軼i

Emisje NBP
Emisja monet NBP 2018

Emisja monet NBP 2017

Emisja monet NBP 2016

Emisja monet NBP 2015

Emisja monet NBP 2014

Emisja monet NBP 2013

Emisja monet NBP 2012

Emisja monet NBP 2011

Emisja monet NBP 2010

Emisja monet NBP 2009

Emisja monet NBP 2008

Emisja monet NBP 2007

Emisje monet NBP 1995 - 2006


 
200 z, Historia Jazdy Polskiej - Rycerz ci篹kozbrojny - XV wiek, 2007
Nazwa Cena brutto
200 z, Historia Jazdy Polskiej - Rycerz ci篹kozbrojny - XV wiek, 2007
2780.00 PLN

Producent: NBP - z這te monety

ID: 395

 
Seria: "Historia Jazdy Polskiej"

Stan zachowania:
I (menniczy)
Nomina: 200 z
Z這to: Au 900
Stempel: lustrzany
字ednica: 27,00 mm
Waga: 15,50 g
Wielko嗆 emisji: 9.900 szt.
Cena emisyjna NBP: 1300 z
Data emisji monet: 24.10.2007 r.

Druga moneta z這ta spo鈔鏚 pi璚iu z serii prezentuj帷ej histori jazdy polskiej. Ciekawy temat utrwalony w z這cie wci捫 zyskuj帷ym na warto軼i. Super seria, temat i kruszec sprawiaj, i jest to trafna inwestycja.

Seria "Historia Jazdy Polskiej" 陰cznie
obejmowa b璠zie pi耩 ciekawych okaz闚 numizmatycznych - monety kolekcjonerskie z這t o nominale 200 z i srebrn o nominale 10 z oraz monet obiegow Nordic Gold o nominale 2 z: Je寮ziec piastowski, Rycerz ci篹kozbrojny XV w., Husarz XVI - XVII w., Szwole瞠r gwardii cesarza Napoleona I, U豉n II Rzeczypospolitej.

W dniu 24 pa寮ziernika 2007 r. Narodowy Bank Polski wprowadzi do obiegu monety z serii „Historia Jazdy Polskiej” przedstawiaj帷e rycerza ci篹kozbrojnego z XV wieku, o nomina豉ch:
• 200 z - wykonan stemplem lustrzanym w z這cie,
• 10 z - wykonan stemplem lustrzanym w srebrze,
• 2 z - wykonan stemplem zwyk造m w stopie Nordic Gold.

Rycerz ci篹kozbrojny - XV wiek

W XV w. rycerstwo polskie, wzorem europejskiego, przyj窸o nowy spos鏏 noszenia zbroi. Rycerze przestali okrywa zbroj szatami; teraz wida by這 l郾i帷 powierzchni polerowanej stali. Zmiana ta by豉 mo磧iwa dzi瘯i p豉tnerzom, kt鏎zy stworzyli zbroj z這穎n z p造t stalowych okrywaj帷ych ca貫 cia這 rycerza. Ulepszenie zbroi wi您a這 si z dodatkowym wyposa瞠niem konia bojowego - skonstruowano zbroj ko雟k (tzw. ladrowanie).

W Polsce nie by豉 ona zbyt rozpowszechniona zar闚no z powod闚 wysokich koszt闚, jak i ograniczonej u篡teczno軼i podczas bitew. Ulepszono r闚nie siod這, kt鏎ego wysokie brzegi (tzw. 喚ki), okute blach, chroni造 rycerza zar闚no przed broni przeciwnika, jak i str帷eniem z wierzchowca. W boju zrezygnowano z tarcz, utrzymuj帷 je jako element uzbrojenia turniejowego i znak heraldyczny.

Z powodu zwi瘯szaj帷ego si ci篹aru uzbrojonego je寮嬈a zacz皻o hodowa konie o odpowiedniej sile. Koni bojowych u篡wano jednak wy陰cznie do bitwy lub turnieju. Konie te sz造 st瘼a, k逝s by wykluczony ze wzgl璠u na ci篹ar rycerza. W momencie ataku ko przechodzi na kr鏒kim dystansie w cwa. Rozr騜niano trzy rodzaje koni bojowych, z kt鏎ych najcenniejszy by tzw. ko wielki, kosztuj帷y zawrotne sumy.

Od pocz徠ku najwa積iejsz broni rycerstwa by miecz - b璠帷y zar闚no or篹em, jak i symbolem przynale積o軼i do stanu rycerskiego. W XV w., r闚nolegle z udoskonaleniem zbroi, kt鏎a sta豉 si odporniejsza na ciosy, powi瘯szono miecz, wyposa瘸j帷 go w dwur璚zn r瘯oje嗆. Przy prawym boku noszono sztylet (tzw. pugina), u篡wany w bezpo鈔ednim starciu, do zadania ciosu mi璠zy p造ty zbroi. Do ataku s逝篡豉 trzymana pod pach kopia - d逝ga na kilka metr闚 bro drzewcowa zako鎍zona grotem. Aby zmniejszy jej ci篹ar, wykonywano j z wydr捫onej drewnianej rury. Kopia by豉 broni jednorazowego u篡tku - po uderzeniu w przeciwnika 豉ma豉 si (st康 znane przys這wie o kruszeniu kopii).

Zbroj rycersk udoskonalano przez ca造 XV w. Polskie rycerstwo najcz窷ciej przyjmowa這 wzory z s御iednich Niemiec, sk康 pochodzi造 popularne w tym stuleciu zbroje zwane obecnie gotyckimi. W swej formie odzwierciedla造 tendencje charakterystyczne dla sztuki gotyku - smuk這嗆 sylwetki, wyd逝瞠nie form (np. nosk闚 trzewik闚), ostro嗆 kontur闚. Zbroje te nawi您ywa造 do 闚czesnych ubior闚.

P豉tnerze, pracuj帷y w polskich miastach, dostarczali wyrob闚 wysokiej jako軼i. Najbogatsi rycerze kupowali zbroje tak瞠 za granic. Uzbrojenie polskiej jazdy w tamtym czasie nie r騜ni這 si w zasadzie od uzbrojenia rycerstwa zachodnioeuropejskiego. Zaprojektowanie, a nast瘼nie wykucie pe軟ej zbroi p造towej wymaga這 i wyobra幡i, i wielkich umiej皻no軼i p豉tnerskich. Wi瘯szo嗆 czynno軼i przy wytwarzaniu zbroi robiono r璚znie, kuj帷 p造ty na zimno. Od XV w. zacz皻o korzysta z urz康ze mechanicznych, m. in. wielkich m這t闚 s逝膨cych do kucia i wiruj帷ych tarcz do polerowania powierzchni p造t.

Przywdzianie zbroi
nie nale瘸這 do rzeczy 豉twych. Rycerz nie m鏬 oby si bez pomocy giermka, dobrze znaj帷ego zasady zak豉dania tego okrycia. Pisano nawet instrukcje zak豉dania zbroi, w kt鏎ych wskazywano kolejno嗆 czynno軼i - rycerz jako pierwsze nak豉da 瞠lazne trzewiki i nagolenice, a na ko鎍u zak豉da na g這w he軛. Waga pe軟ej zbroi p造towej dochodzi豉 w XV w. do oko這 25 kilogram闚. Taka masa roz這穎na r闚nomiernie na ciele rycerza nie kr瘼owa豉 ruch闚 i pozwala豉 na wielogodzinny udzia w walce.

Od XV w. na polach bitew rycerstwo coraz cz窷ciej spotyka這 przeciwnika uzbrojonego w bro paln. Spowodowa這 to stopniowe pogrubianie blach zbroi, granic okaza豉 si wytrzyma這嗆 cz這wieka i konia nosz帷ych takie zbroje. W rezultacie u schy趾u XV w. rycerstwo zatraci這 impet i si喚 natarcia, kt鏎e decydowa造 o sukcesie jazdy. Poza walkami bitewnymi rycerze u篡wali zbroi tak瞠 do turniej闚, stanowi帷ych zapraw do rzeczywistego boju. Turnieje by造 r闚nie miejscem prezentacji uzbrojenia, rumak闚 i stroju.

Obyczaj turniejowy rozkwit w pe軟i w豉郾ie w XV w. Bujnie rozwija si ceremonia igrzysk turniejowych - uroczyste otwarcie, prezentacja zawodnik闚, wymiana wyzwa, wszystkie skomplikowane etapy walki oraz obrz璠 wr璚zania nagr鏚 zwyci瞛com. Rozw鎩 p豉tnerstwa spowodowa, 瞠 powsta這 nawet specjalne uzbrojenie turniejowe, kt鏎e przewy窺za這 ci篹arem wszystkie inne typy uzbrojenia bojowego. Na takie zbroje mogli pozwoli sobie jedynie najbogatsi, przede wszystkim ksi捫皻a i kr鏊owie. Turnieje by造 aren rywalizacji, oczekiwano nagr鏚, s豉wy i 豉ski niewiast. Cz瘰to jednak ko鎍zy造 si powa積ymi kontuzjami, a nawet 鄉ierci uczestnik闚.

Rycerstwo polskie w tym czasie 篡wo w陰czy這 si w bieg mi璠zynarodowych wydarze, poszukiwa這 powodzenia i s豉wy w obcej, cz瘰to dalekiej, s逝瘺ie. Nios這 pomoc zagro穎nym s御iadom, bior帷 udzia w ci篹kich walkach z coraz gro幡iejszymi si豉mi tureckimi. B造szcza這 tak瞠 na uroczysto軼iach dworskich i turniejach szeroko poza granicami ojczystej ziemi.

Najs豉wniejszym rycerzem polskim XV w. by Zawisza Czarny z Garbowa, herbu Sulima, starosta spiski, dyplomata na dworze cesarza Zygmunta Luksemburskiego, pose kr鏊a W豉dys豉wa Jagie陶y. Okryty chwa豉 zwyci瞛ca wielu turniej闚, cz這wiek nieposzlakowanie uczciwy i wyj徠kowo m篹ny, bohater broni帷y ojczyzny m. in. w bitwie pod Grunwaldem w 1410 r., poleg造 w obronie Europy w 1428 r. w walkach z Turkami pod zamkiem Golubac nad Dunajem, gdzie do ko鎍a os豉nia odwr鏒 pokonanych przez Turk闚 wsp馧towarzyszy. Jego s豉wa przetrwa豉 do dzi w powiedzeniu „Polegaj jak na Zawiszy”. Do tej tradycji odwo逝je si tak瞠 wsp馧czesne harcerstwo.

Polska ci篹kozbrojna jazda rycerska musia豉 wielokrotnie w owym czasie stawia czo豉 przeciwnikom. W czasie wojen z zakonem krzy瘸ckim naj鈍ietniejsze zwyci瘰two odnios豉 w bitwie pod Grunwaldem w 1410 r. W po這wie XV w., w czasie trwaj帷ej trzyna軼ie lat wojny z zakonem krzy瘸ckim (1454-1466), wskutek kl瘰k rycerskiego pospolitego ruszenia, rozpocz皻o formowanie zawodowych, s逝膨cych za pieni康ze, wojsk zaci篹nych. By這 to konieczne - rozw鎩 sztuki wojennej i techniki uzbrojenia, wymaga coraz wy窺zych kwalifikacji 穎軟ierskich i zwi瘯sza koszty uzbrojenia.

Pospolite ruszenie rycerstwa, s逝膨cego za darmo, z tytu逝 posiadania maj徠ku ziemskiego, nadal stanowi這 podstaw obronno軼i pa雟twa, ale niezbyt liczne, wysoko wykwalifikowane wojska zaci篹ne, pe軟i造 rol elity ca貫go stanu szlacheckiego. Umo磧iwi造 wprowadzenie rozwi您a, kt鏎e przyczyni造 si do triumf闚 polskiego or篹a w nast瘼nych wiekach. Wojska zaci篹ne, staj帷 si z czasem g堯wna si豉 zbrojn pa雟twa polskiego, kontynuowa造 rycerskie zasady patriotyzmu i mi這軼i ojczyzny. Zawsze gotowe do dzia豉nia, by造 si豉mi szybkiego reagowania, szko豉 wojennego rzemios豉, wzorem dla ca貫go systemu obronno軼i. Spo鈔鏚 nich mianowano hetman闚, wojewod闚 i starost闚, a w nast瘼nych stuleciach wybrano nawet kr鏊a Jana III Sobieskiego.

Rycerz (z niem. ritter) - termin wywodz帷y si ze 鈔edniowiecza okre郵aj帷y opancerzonego wojownika walcz帷ego konno za pomoc r騜norakiej broni bia貫j. Rycerze posiadali specjalny status spo貫czny i byli przedstawicielami uprzywilejowanej warstwy feudalnej. Jako wasale - osoby podlegaj帷e zwierzchno軼i swojego suwerena, zobowi您ani byli do pe軟ienia s逝瘺y wojskowej w zamian za przywileje i ochron swojego pana. Ich post瘼owanie opiera這 si na specjalnym etosie z uwzgl璠nieniem kodeksu rycerskiego. Godno嗆 rycerza by豉 nadawana giermkowi, podczas ceremonii pasowania.

Obraz rycerza zosta bardzo silnie ukszta速owany przez 鈔edniowieczn sztuk m.in. francuskie pie郾i rycerskie zwane chansons de geste oraz legendy (Kr鏊 Artur i Rycerze Okr庵貫go Sto逝), a tak瞠 przez wyidealizowan rol rycerstwa podczas wypraw krzy穎wych, kiedy to przedstawiani byli jako nieskazitelni wojownicy w b造szcz帷ych zbrojach szerz帷y S這wo Bo瞠. Za ramy czasowe epoki rycerskiej w Europie, historycy na og馧 przyjmuj okres pomi璠zy wiekiem X a XV. W p騧niejszych czasach pos逝giwanie si okre郵eniem rycerz (rycerski) ma ju raczej charakter symboliczny okre郵aj帷 zazwyczaj szlachcica lub 穎軟ierza ze stanu rycerskiego.

W wi瘯szo軼i pa雟tw europejskich tytu rycerski sta si jednym z ni窺zych tytu堯w szlacheckich, np. we Francji - jako chevalier, w Niemczech i monarchii austro - w璕ierskiej - ritter, w Wielkiej Brytanii - knight. W Polsce z uwagi na zasad r闚no軼i szlacheckiej rycerstwem tytu這wano og馧 szlachty, stosuj帷 te okre郵enia kawaler (tytu szlachecki) lub form 豉ci雟k - equitus. W dzisiejszych czasach, tradycj rycersk kultywuj m.in. bractwa rycerskie. Patronem rycerzy by 鈍i皻y Jerzy, dzi opiekun harcerzy.

S豉wni polscy rycerze: Powa豉 z Taczewa, Spytko II z Melsztyna, Zawisza Czarny z Garbowa, Zyndram z Maszkowic.
S豉wni rycerze zagraniczni: Bayard, Boucicaut, Cyd, Gotfryd z Bouillon, Peregryn z Wissenburga, Rajmund z Tuluzy, Roland - hrabia marchii breto雟kiej, Skanderbeg, Tankred, Konrad von Wallenrode, William Marschal, William Wallace, Sir Roland.
S豉wni rycerze fikcyjni: Anakin Skywalker, Obi-Wan Kenobi, Yoda, Aben-Hamet Abensera瞠, Don Kiszot z La Manczy, Erek, Galahad, Ivanhoe, Jurand ze Spychowa, kr鏊 Artur, Lancelot, Andrzej Kmicic (Babinicz), Melik Daniszmendname, Parsifal, Tristan, Zbyszko z Bogda鎍a, Ma熥o z Bogda鎍a.

Rycerstwo w okresie wczesnego pa雟twa polskiego
Obok pospolitego ruszenia dzia豉j帷ego podobnie jak w okresie przedpa雟twowym, kt鏎ego obowi您kiem by豉 obrona bezpo鈔edniego terenu w razie agresji, pojawi豉 si dru篡na ksi捫璚a. U篡wana by豉 dla szerzej zakrojonych dzia豉 zbrojnych, tak瞠 ofensywnych. By豉 to sta豉 si豉 zbrojna przy ksi璚iu. 皋軟ierze tworz帷y dru篡n otrzymywali od ksi璚ia 穎責, udzia w 逝pach, uzbrojenie i wy篡wienie.

Doskonale zorganizowana, zdyscyplinowana, dobrze wyszkolona i liczna dru篡na da豉 pierwszym Piastom zasadnicz przewag nad innymi o鈔odkami plemiennymi. Pozwoli這 im to na szybk ekspansj pa雟twa piastowskiego, a tak瞠 na prowadzenie wojen z s御iednimi pa雟twami. Dru篡na sk豉da豉 si z oddzia堯w pieszych i jazdy. Piechota podzielona by豉 na oddzia造: piechota strzelcza - wyposa穎na by豉 w ci篹kie 逝ki, a tarczownicy - w tarcze, w堯cznie i miecze. Jazda dzieli豉 si na: jazd ci篹kozbrojn (穎軟ierz konny wyposa穎ny by w miecz, top鏎, 逝k, tarcz, he軛 i pancerz) oraz jazd lekkozbrojn (穎軟ierz wyposa穎ny jak 穎軟ierz ci篹kozbrojny z pomini璚iem pancerza).

Rycerstwo w okresie rozwini皻ego pa雟twa piastowskiego i rozbicia dzielnicowego
W wieku XII i XIII jako g堯wna si豉 wojskowa pa雟twa pojawia si rycerstwo. Proces jego formowania jest d逝gi i trudny do uchwycenia. Jednym z jego element闚 jest zmiana organizacji dru篡ny ksi捫璚ej. Z czasem, wraz z utwierdzaniem si administracji piastowskiej na wcze郾iej podbitych terenach, 穎責 zostaje stopniowo zast瘼owany nadaniami maj徠k闚 ziemskich, kt鏎e staj si g堯wnym 鈔odkiem utrzymania woj闚. W zamian za prawo do u篡tkowania ziemi rycerz mia obowi您ek stawia si na wezwanie ksi璚ia.

W tym samym czasie nast瘼uje drugi proces. Inni w豉軼iciele ziemscy, kt鏎zy weszli w taki czy inny spos鏏 w jej posiadanie, obarczani s tym samym obowi您kiem. W ten spos鏏 powstaje klasa rycerzy, kt鏎ej wsp鏊nota oparta jest na tych samych prawach i obowi您kach.

Z czasem z tej r騜norodnej grupy wykszta販i si wzgl璠nie homogeniczny stan szlachecki. Posiadaj帷y dobra zobowi您ani byli stawia si na wezwania ksi璚ia. Bogaty rycerz stawia si do walki wraz z pocztem, kt鏎y stanowi najmniejsz jednostk organizacyjn. Biedniejsi stawiali si w pojedynk. Grupa rycerzy pochodz帷a z jednego terytorium, lub rzadziej spokrewnionych z sob, 陰czy豉 si w chor庵iew. Gdy mobilizacja obejmowa豉 wi瘯sz cz窷 kraju, chor庵wie 陰czono w hufce. Mobilizacja odbywa豉 si przez rozpuszczenie wici informuj帷ych o terminie i miejscu zbi鏎ki.

W tym te czasie wykszta販i si zwyczaj, 瞠 rycerstwo mia這 stawa na wezwania tylko w sytuacjach bezpo鈔edniego zagro瞠nia kraju lub dzielnicy. W przypadku wyprawy poza w豉sn dzielnic ksi捫 by zobowi您any pokrywa koszta kampanii ze swojego skarbca. Naczelne dow鏚ztwo nad zmobilizowanym rycerstwem sprawowa ksi捫 lub zast瘼uj帷y go wojewoda. Chor庵wiami dowodzili kasztelanowie maj帷y do pomocy urz璠nik闚 nazywanych wojskimi. Ch這pi, aczkolwiek nie mieli obowi您k闚 militarnych, to w sytuacjach wyj徠kowych byli tak瞠 zaci庵ani do wojska. Na mieszczan spada obowi您ek obrony miast.

Na pocz徠ku XVI wieku Rzeczpospolita dysponowa豉 kilkutysi璚znym sta造m wojskiem zaci篹nym sk豉daj帷ym si w 90% z jazdy oraz potencjalnym 50-60 tysi璚znym pospolitym ruszeniem szlachty.
廝鏚這: NBP / Mennica Polska / Wikipedia - wolna encyklopedia


Pobierz opis w formacie PDF
Dost瘼no嗆: produkt dost瘼ny




 |  Strona g堯wna  |  Nowo軼i  |  O firmie  |  Regulamin  |  Aktualny stan koszyka  |  Kontakt  | 
oprogramowanie Sklepy internetowe

Sklep numizmatyczny - Polskie i zagraniczne monety kolekcjonerskie, banknoty polimerowe
Monety z這te, monety srebrne, monety Kanonizacja Jana Paw豉 II, monety okolicznociowe 5 z
Numizmatyka: Z這to lokacyjne: Z這te sztabki: Abonament numizmatyczny 2015
Skarby Stanis豉wa Augusta, Kanonizacja Jan Pawe II
Sitemap