HomeNowo軼iO firmieRegulaminTw鎩 koszykKontakt
Sklep numizmatyczny zaprasza, 26 wrze郾ia 2018 r. U篡tkownicy online: 47
Pole znajonemu  |  Dodaj do ulubionych
Nowo軼i
2 z, Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Soczi 2014, 2014
NBP - monety Nordic Gold
Cena brutto: 4.50 PLN

50 z, Skarby Stanis豉wa Augusta - Henryk Walezy, 2018
NBP
Cena brutto: 869.00 PLN

20 z, Polscy Malarze XIX/XX w.: Olga Bozna雟ka, 2016
NBP - srebrne monety
Cena brutto: 180.00 PLN


Informacje
Plan emisyjny monet
i banknotów w 2018 roku:


Polska Reprezentacja Olimpijska PyeongChang
- 200 zł, 10 zł

Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni August Emil Fieldorf „Nil”
- 10 zł

Wielcy polscy ekonomiści
Fryderyk Skarbek
- 10zł

Moneta okolicznościowa z napisem 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości
- 5 zł

Polskie Termopile - Hodów
- 10 zł

100-lecie czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej
- 10 zł

Skarby Stanisława Augusta
Henryk Walezy
- 500 zł, 50 zł

Historia monety polskiej boratynka, tymf Jana Kazimierza
- 20 zł

760-lecie Towarzystwa Strzeleckiego Bractwa Kurkowego
w Krakowie
- 10 zł

100-lecie powstania Gimnazjum
i Liceum im. Stefana Batorego
w Warszawie
- 10 zł

POLONIA RESTITUTA
- 10 zł

125-lecie działalności Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie
- 10 zł

Niepodległość
- 20 zł (banknot kolekcjonerski)

Stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości – Ignacy Jan Paderewski
- 100 zł, 10 zł

100. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości
- 1 zł, 2018 zł, 100 zł

Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni – Hieronim Dekutowski „Zapora”
- 10 zł

100. rocznica wybuchu Powstania Wielkopolskiego
- 200 zł, 10 zł

Wiadomo軼i

Emisje NBP
Emisja monet NBP 2018

Emisja monet NBP 2017

Emisja monet NBP 2016

Emisja monet NBP 2015

Emisja monet NBP 2014

Emisja monet NBP 2013

Emisja monet NBP 2012

Emisja monet NBP 2011

Emisja monet NBP 2010

Emisja monet NBP 2009

Emisja monet NBP 2008

Emisja monet NBP 2007

Emisje monet NBP 1995 - 2006


 
10 z, 40. rocznica Marca 1968, 2008
Nazwa Cena brutto
10 z, 40. rocznica Marca 1968, 2008
44.00 PLN

Producent: NBP - srebrne monety

ID: 637

Kolekcja: Srebrne monety o tematyce historycznej

Stan zachowania monety:
I (menniczy)
Nomina: 10 z
Srebro: Ag 925
Stempel: lustrzany
字ednica: 32,00 mm
Waga: 14,14 g
Wielko嗆 emisji: 118.000 szt.
Cena emisyjna NBP: 73 z
Data emisji monet w NBP: 3.03.2008 r.

Historycznie donios造 motyw dotycz帷y wydarze z 1968 roku.

Na rewersie srebrnej monety, projektu Andrzeja Nowakowskiego, ukazano grup student闚 stoj帷ych przed bram g堯wn Uniwersytetu Warszawskiego, przed nimi - kordon milicji.

Reverse: along the rim on top, "ROCZNICA MARCA `68" (40th ANNIVERSARY OF THE MARCH '68 EVENTS). In the center, in front of the University of Warsaw, a stylised flag symbolizing the Polish national flag and stylised images of banners. At the bottom, a crowd of protesting students and five silhouettes of militiamen.

Obverse: on the left, falling pages, an open book, and a closed book. In the center, an image of the eagle, the state emblem of the Republic of Poland, and the year of issue. Under the Eagle’s left foot, the Mint mark. Along the rim on the right, "RZECZPOSPOLITA POLSKA" for Republic of Poland. At the bottom, the face value.

*****

Marzec '68

Pod tym umownym poj璚iem kryje si kilka r騜nych, niekoniecznie ze sob powi您anych w徠k闚. Co wi璚ej, w zale積o軼i od tego, kto odwo逝je si do Marca, podkre郵a przede wszystkim to, co w najwi瘯szym stopniu dotyczy jego samego i 鈔odowiska, w kt鏎ym wtedy si obraca.

Pod tym umownym poj璚iem kryje si kilka r騜nych, niekoniecznie ze sob powi您anych w徠k闚. Co wi璚ej, w zale積o軼i od tego, kto odwo逝je si do Marca, podkre郵a przede wszystkim to, co w najwi瘯szym stopniu dotyczy jego samego i 鈔odowiska, w kt鏎ym wtedy si obraca.

Zrozumia貫 jest wi璚, 瞠 osoby, kt鏎e po Marcu wyemigrowa造 z Polski oraz ich bliscy, kt鏎zy pozostali w kraju, najcz窷ciej wspominaj haniebn kampani antysemick; skrywan nieudolnie przez czynniki oficjalne pod has豉mi antysyjonistycznymi. W takim klimacie w latach 1968–1972 wyemigrowa這 z Polski ponad 15 tys. 砰d闚 i os鏏 篡dowskiego pochodzenia.

Dla ludzi, kt鏎zy w 1968 r. studiowali, najwa積iejszy jest zwykle w豉郾ie studencki nurt Marca. W pami耩 tych os鏏 najmocniej wry造 si wiece, strajki i manifestacje studenckie. Studenci kontestuj帷y w Polsce w 1968 r. wyst瘼owali pod has豉mi wolno軼iowymi, odwo逝j帷 si do lewicowej frazeologii. Walczyli o demokratyzacj i liberalizacj systemu, a tak瞠 o prawo do篡cia w prawdzie. St康 mo瞠 wzi窸o si jedno z najbardziej popularnych w闚czas hase: „Prasa k豉mie!”

Z kolei dla ludzi ze 鈍iata kultury, nauki i sztuki Marzec nawet po latach jawi si g堯wnie jako pogrom inteligencji, okres, w kt鏎ym w 鈔odkach masowego przekazu atakowano z niezwyk陰 brutalno軼i – wymienianych z nazwiska – pisarzy i naukowc闚. Cech wsp鏊n tych wszystkich wyst徙ie (b璠帷ych kalk wypowiedzi dzia豉czy partyjnych) by這 odmawianie atakowanym nie tylko walor闚 ideowo-moralnych, ale tak瞠 po prostu zawodowych kwalifikacji.

Genezy „wydarze marcowych” mo積a szuka na prze這mie lat pi耩dziesi徠ych i sze嗆dziesi徠ych. Ekipa W豉dys豉wa Gomu趾i zacz窸a wtedy coraz wyra幡iej odchodzi od bardziej liberalnej polityki z okresu Pa寮ziernika ’56. Stopniowo narasta造 konflikty mi璠zy intelektualistami a w豉dzami partyjno-pa雟twowymi w Polsce. Towarzyszy豉 temu niejawna walka o wp造wy i w豉dz w kierownictwie PZPR.

Anga穎wali si w ni g堯wnie m這dsi dzia豉cze 鈔edniego i ni窺zego szczebla, kt鏎zy chcieli awansowa kosztem starszych towarzyszy, nierzadko 篡dowskiego pochodzenia. W swoich planach stawiali oni na nieformaln koteri partyjn, grupuj帷 si wok馧 ministra spraw wewn皻rznych gen. Mieczys豉wa Moczara (tzw. partyzant闚). Do w豉snych cel闚 chcieli instrumentalnie wykorzysta m這dzie studenck, kt鏎a zaprotestowa豉 przeciwko administracyjnej decyzji o zdj璚iu Dziad闚 Adama Mickiewicza ze sceny Teatru Narodowego.

W obronie koleg闚 relegowanych z uczelni, w zwi您ku z tymi protestami, studenci zorganizowali 8 marca 1968 r. wiec na dziedzi鎍u Uniwersytetu Warszawskiego. Zgromadzenie zosta這 brutalnie rozp璠zone pa趾ami przez przyby造 na teren Uczelni „aktyw robotniczy” oraz zwarte oddzia造 MO. Wiec ten zapocz徠kowa fal solidarno軼iowych wyst徙ie studenckich w szko豉ch wy窺zych niemal w ca貫j Polsce. Do ulicznych demonstracji i star z milicj dosz這 w kilkunastu miastach.

Wyst徙ieniom m這dzie篡 towarzyszy豉 kampania antyinteligencka i antysemicka. Wiele os鏏 na eksponowanych stanowiskach usuwano wtedy z partii i z zajmowanych stanowisk. „Czystka” obj窸a aparat partyjny i administracj pa雟twow, 鈍iat nauki, kultury i sztuki, media, wojsko; wcze郾iej dokonano jej w aparacie bezpiecze雟twa. Polska mia豉 w闚czas jednoznacznie z陰 opini na Zachodzie. Na jej dalsze pogorszenie wp造n掖 udzia Wojska Polskiego w inwazji na Czechos這wacj i st逝mieniu Praskiej Wiosny.

Prof. Jerzy Eisler, Instytut Pami璚i Narodowej

*****

Marzec 1968 (8-11 marca 1968) - kryzys polityczny zapocz徠kowany demonstracjami studenckimi, m. in. w Warszawie, Gda雟ku i Krakowie, brutalnie rozbitymi przez oddzia造 Milicji Obywatelskiej i Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej tzw. aktywu robotniczego.

Geneza i t這 historyczne

Polski Pa寮ziernik 1956 r. przyni鏀 narodowi polskiemu wiele nadziei. Liberalne zmiany zainicjowane przez W豉dys豉wa Gomu趾 na VIII Plenum KC PZPR, takie jak amnestia dla wi篥ni闚 politycznych, poprawienie stosunk闚 z Ko軼io貫m, ograniczenie cenzury czy ukr鏂enie samowoli organ闚 bezpiecze雟twa okaza造 si mrzonk.

Nowe kierownictwo nie mia這 zamiaru realizowa postulat闚 spo貫cze雟twa, a pa寮ziernikowe obietnice by造 tylko posuni璚iem taktycznym nowej kadry urz璠niczej, wymuszonym przez skomplikowan sytuacj wewn皻rzn. Ju w ostatnich miesi帷ach 1956 roku Gomu趾a w swoich przem闚ieniach atakowa tzw. rewizjonist闚 i ich program liberalizacji systemu komunistycznego.

Ca貫 nast瘼ne dziesi璚iolecie by這 stopniowym odwrotem od "zdobyczy Pa寮ziernika". Dokonano wielu zmian personalnych w partii, zlikwidowano inteligenckie tygodniki "Po prostu" oraz "Przegl康 Kulturalny", rozbudowywano aparat policyjny, zaostrzono cenzur, powr鏂ono do polityki antyko軼ielnej, co przejawi這 si na przyk豉d w usuni璚iu lekcji religii ze szk馧. Przeobra瞠nia w Polsce przybra造 jeszcze bardziej na sile latem 1967 r. na skutek wybuchu wojny izraelsko-arabskiej (tzw. wojny sze軼iodniowej).

ZSRR pot瘼i Izrael i zerwa z nim stosunki dyplomatyczne; tak samo post徙i造 w豉dze polskie. Organizowano wiece w zak豉dach pracy, pot瘼iaj帷e 篡dowskie "zap璠y imperialistyczne". Nastroje wrogie 砰dom pojawi造 si w kr璕ach partyjnych, wojskowych i milicyjnych, r闚nie w鈔鏚 prorz康owych katolik闚 skupionych wok馧 Stowarzyszenia "PAX". Ko軼i馧, na czele z kardyna貫m Wyszy雟kim zaj掖 stanowisko raczej proizraelskie, tak jak wi瘯szo嗆 polskiego spo貫cze雟twa.

Niekt鏎zy Polacy pochodzenia 篡dowskiego jawnie manifestowali swe poparcie dla dzia豉 armii izraelskiej. Nastroje spo貫czne w Polsce zmusi造 w豉dze ZSRR do wystosowania dyrektyw dla PZPR, aby nie dopuszcza do manifestacji wrogich wobec Zwi您ku Radzieckiego. W zwi您ku z tym W豉dys豉w Gomu趾a wyg這si przem闚ienie na VI Kongresie Zwi您k闚 Zawodowych. Zawar w nim tez o istnieniu w Polsce "syjonistycznej V kolumny" (sformu這wanie to nie pojawi這 si w prasie, faktycznie mia這 jednak miejsce), kt鏎a akceptuje i popiera agresj Izraela na kraje arabskie.

Stwierdzi te, 瞠 "agresja Izraela jest rezultatem spisku najbardziej reakcyjnych si mi璠zynarodowego imperializmu". Media: Przem闚ienie Gomu趾i umo磧iwi這 pr鏏 przej璚ia w豉dzy "partyzantom", czyli frakcji PZPR o nacjonalistycznych i populistycznych zapatrywaniach, skupionej wok馧 gen. Mieczys豉wa Moczara (od 1964 Ministra Spraw Wewn皻rznych). Atakowali oni "syjonist闚" na wszelkich zebraniach i zjazdach. Sam Moczar por闚na dzia豉nia armii izraelskiej do metod hitlerowc闚 w czasie II wojny 鈍iatowej. Oskar瘸no obywateli pochodzenia 篡dowskiego np. o nadu篡cia w UB.

Do akcji "partyzant闚" w陰czy si te "PAX" Boles豉wa Piaseckiego, kt鏎y atakowa rewizjonist闚 i "kosmopolit闚", oraz Episkopat. To doprowadzi這 do zaostrzenia si nastroj闚 antysemickich nie tylko w 鈔odowiskach partyjnych, ale te w鈔鏚 robotnik闚 i ludzi "z nizin spo貫cznych". Swoista nagonka na 砰d闚 dosi璕豉 struktur PZPR, wojsko (w samym roku 1967 zwolniono ponad 200 wysokich stopniem i funkcj oficer闚 WP, w tym 14 genera堯w - (za co odpowiedzialny by osobi軼ie minister MON gen. Wojciech Jaruzelski), milicj, organy bezpiecze雟twa i inne instytucje pa雟twowe.

Ludzi, u kt鏎ych dopatrywano si (cz瘰to bezpodstawnie) pochodzenia 篡dowskiego lub kt鏎zy wypowiadali si g這郾o o swoich sympatiach pro篡dowskich, zwalniano z pracy, pozbawiano stanowisk, a odsuni皻ych od w豉dzy zast瘼owano innymi osobami. Czystka nie omin窸a r闚nie wy窺zych uczelni. Profesor闚 pochodzenia 篡dowskiego usuwano ze szk馧.

Na zaostrzenie polityki wewn皻rznej PRLu wp造n窸y jeszcze wydarzenia w Czechos這wacji zwi您ane z doj軼iem do w豉dzy Aleksandra Dubczeka na pocz徠ku 1968 roku i tzw. "praskiej wiosny", czyli pr鏏y liberalizacji systemu komunistycznego w tym kraju. "Dziady" i demonstracje Bezpo鈔edni przyczyn wybuchu zaj嗆 by豉 demonstracja student闚 pod pomnikiem Adama Mickiewicza w Warszawie (30 stycznia 1968) przeciwko zdj璚iu przez cenzur spektaklu Dziady w re篡serii Kazimierza Dejmka, granego w warszawskim Teatrze Narodowym.

Po czterech pierwszych przedstawieniach poinformowano Dejmka, 瞠 spektakl mo瞠 by grany tylko raz w tygodniu, m這dzie篡 szkolnej nie mo積a sprzedawa wi璚ej ni 100 bilet闚 po cenach normalnych, re篡ser ma te odnotowywa reakcje publiczno軼i. 16 stycznia zawiadomiono go, 瞠 30 stycznia odb璠zie si ostatnie przedstawienie. Na spektaklu tym (jedenaste przedstawienie od premiery) by nadkomplet, g堯wnie studenci. Przedstawienie co chwil przerywa造 oklaski. Po zako鎍zeniu spektaklu skandowano has這 "Niepodleg這嗆 bez cenzury", wymy郵one przez Karola Modzelewskiego. Rozlega造 si tak瞠 okrzyki: "Chcemy kultury bez cenzury!".

Po wyj軼iu z teatru ok. dwustuosobowy t逝m (z這穎ny w wi瘯szo軼i ze student闚) ruszy w kierunku pomnika Adama Mickiewicza z transparentami "秧damy dalszych przedstawie", kt鏎y z這穎no u st鏕 pomnika. MO z pocz徠ku nie interweniowa豉, dopiero po kilku minutach rozp璠zi豉 manifestacj pa趾ami i aresztowa豉 35 manifestant闚, z kt鏎ych dziewi璚iu poci庵ni皻o do odpowiedzialno軼i przed kolegium karno-administracyjnym.

Dw鏂h student闚 Uniwersytetu Warszawskiego, na wniosek ministra szkolnictwa wy窺zego Henryka Jab這雟kiego, relegowano z uczelni za przedstawienie relacji z zaj嗆 reporterom prasy francuskiej. Byli to Adam Michnik i Henryk Szlajfer.

Reakcje na posuni璚ia w豉dz

O wydarzeniach w Polsce m闚i造 zagraniczne media, np. "The New York Times" i "The Washington Post" oraz "Radio Wolna Europa". Rozpocz窸a si "wojna ulotkowa", zainicjowana tekstem dw鏂h "rewizjonist闚" (cz這nk闚 partii, krytykuj帷ych polityk PZPR za odej軼ie od doktryny czystego socjalizmu) - Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego pt. "Polityczny sens petycji w sprawie «Dziad闚»".

Studenci Warszawy i Wroc豉wia organizowali si w grupy, zbierali pieni康ze na pokrycie grzywien, zbierali podpisy pod petycjami do rz康u, w kt鏎ych protestowano przeciwko ograniczeniom w kulturze i 膨dano przywr鏂enia przedstawie. Do dzia豉 studenckich przy陰czy這 si 鈔odowisko literat闚, na czele ze Zwi您kiem Literat闚 Polskich.

W dniu 22 lutego przyw鏚cy ruchu studenckiego podj瘭i decyzj o zorganizowaniu wiecu w obronie student闚 usuni皻ych z uczelni, w okresie tygodnia od zebrania si ZLP. Zgodnie z planem zebranie to mia這 odby si 29 lutego, a wi璚 data wiecu na UW wypad豉 na dzie 8 marca o godzinie 12:00. Na nadzwyczajnym posiedzeniu ZLP przyj皻o rezolucj Andrzeja Kijowskiego,w kt鏎ej pot瘼iono polityk kulturaln w PRL, 膨dano zniesienia cenzury i przywr鏂enia swobody tw鏎czej.

W豉dze nie my郵a造 o ust瘼stwach i postanowi造 prewencyjnie aresztowa przyw鏚c闚 studenckiego protestu. 8 marca, wcze郾ie rano schwytano Szlajfera, Seweryna Blumsztajna, Jana Lity雟kiego, Modzelewskiego i Kuronia. Nast瘼nego dnia aresztowano Michnika.

Mimo to, o godzinie 12:00 na dziedzi鎍u UW demonstracja si odby豉. Rozdawano ulotki, w kt鏎ych powo造wano si na art. 71 Konstytucji PRL i wzywano do obrony podstawowych swob鏚 obywatelskich. Protestuj帷y uchwalili rezolucj, w kt鏎ej domagali si przywr鏂enia praw studenckich Michnikowi i Szlajferowi oraz zwolnienia od odpowiedzialno軼i karnej innych student闚, wobec kt鏎ych zastosowano post瘼owanie dyscyplinarne.

Wiec odbywa si w bardzo spokojnej atmosferze. Nie przeszkodzi這 to jednak w brutalnej akcji pacyfikuj帷ej oddzia這m ZOMO i "aktywowi robotniczemu", kt鏎y nadjecha pod budynek Uniwersytetu autokarami z warszawskich zak豉d闚 pracy.

Student闚 rozchodz帷ych si do dom闚 milicja zaatakowa豉 pa趾ami. W wyrazie solidarno軼i z pokrzywdzonymi nast瘼nego dnia odby豉 si demonstracja na warszawskiej Politechnice, a w kilku miejscach stolicy dosz這 do star z milicj i aresztowa. Rewolucyjna atmosfera rozszerzy豉 si na pozosta貫 warszawskie uczelnie, a nast瘼nie, poprzez siatk emisariuszy "rozla豉" si po ca造m kraju - wiece studenckie odby造 si m.in. we Wroc豉wiu, υdzi, Krakowie, Poznaniu, Toruniu i Gda雟ku.

Sytuacja nie by豉 jednak na tyle niebezpieczna, 瞠by silnie zagrozi polityce partii, poniewa do student闚 nie przy陰czy豉 si warstwa robotnicza. Ju 11 marca odby這 si zebranie aktywu spo貫czno-politycznego w KW PZPR, gdzie zdecydowano o organizowaniu "mas闚ek" w zak豉dach pracy. Zebrania te mia造 charakter deklaracji poparcia dla polityki partii.

Eksponowano na nich w徠ek tzw. "bananowej m這dzie篡". Powszechnie znanym has貫m z tego typu spotka jest "Studenci do nauki, literaci do pi鏎a, syjoni軼i do Syjonu". W ten spos鏏 warstwy rz康z帷e chcia造 odwr鏂i uwag od faktycznych problem闚 i zaj望 si antysemickimi spekulacjami, tym bardziej, 瞠 nazwiska organizator闚 brzmia造 obco (np. Szlajfer, Blumsztajn, Dajczgewand, Blajfer).

Zacz皻o doszukiwa si powi您a mi璠zy przedstawieniami "Dziad闚" i osobami uczestnicz帷ymi w protestach a "syjonistyczn V kolumn", maj帷 rzekomo na celu przej璚ie w豉dzy w PRL. Du篡 wk豉d w tworzenie tej antysemickiej psychozy mia豉 frakcja gen. Moczara, kt鏎a przy ka盥ej okazji oskar瘸豉 osoby pochodzenia 篡dowskiego o dzia豉nie na szkod pa雟twa.

Anty篡dowskie dzia豉nia w豉dz

Na odbywaj帷ym si 19 marca wiecu w Sali Kongresowej, Gomu趾a pot瘼i antyradzieckie aluzje zawarte w spektaklach "Dziad闚" oraz antysocjalistyczne dzia豉nia grup studenckich, kt鏎e otrzyma造 miano "wrog闚 Polski Ludowej". Zaakcentowa przy tym 篡dowskie pochodzenie inspirator闚 zaj嗆 na UW. Zapewnia te, 瞠 walka z syjonizmem nie ma nic wsp鏊nego z antysemityzmem.

Dzi瘯i swojej postawie antysyjonistycznej zachowa sw鎩 nadszarpni皻y ju presti. Bardzo silnie antysemicki wyd德i瘯 mia wiec zwo豉ny w Katowicach przez 闚czesnego sekretarza Komitetu Wojew鏚zkiego Edwarda Gierka. Wyst徙ienie to spotka這 si z wielkim oburzeniem w 鈔odowisku studenckim, kt鏎e zaowocowa這 strajkami na warszawskich uczelniach.

Ponownie domagano si respektowania podstawowych praw obywatelskich, zniesienia cenzury, sprzeciwiano si dyskryminacji rasowej i narodowej. Do student闚 przy陰czyli si te niekt鏎zy wyk豉dowcy. W豉dze zagrozi造 rozwi您aniem uczelni, protestuj帷y byli wi璚 zmuszeni do zako鎍zenia strajku po trzech dniach. Do postulat闚 studenckich przy陰czy si r闚nie polski Episkopat.

Biskupi krytykowali antysemickie posuni璚ia partii, wys豉li te list do premiera Cyrankiewicza z apelem o uwolnienie aresztowanych i zaprzestanie represji. Pismo to nie przynios這 jednak 瘸dnego skutku. W dniu 25 marca zwolniono z katedr wybitnych profesor闚, m.in. Zygmunta Baumana (by貫go cz這nka PZPR, kt鏎y przed Marcem na znak protestu odda partyjn legitymacj), Leszka Ko豉kowskiego i Mari Hirszowicz. Nie oby這 si to bez reakcji ze strony student闚; ju 28 marca zorganizowano wiec, na kt鏎ym uchwalono Deklaracj Ruchu Studenckiego.

秧dano w niej swobody zrzesze, wolno軼i opinii, zniesienia cenzury, wprowadzenia spo貫cznej kontroli w豉sno軼i pa雟twowej i przestrzegania praw obywatelskich. Spotka這 si to z bezwzgl璠n odpowiedzi w豉dz. Zlikwidowano na UW sze嗆 kierunk闚 studi闚 (m.in. ca造 Wydzia Filozofii, na kt鏎ym wyk豉dano r闚nie socjologi i psychologi, oraz ekonomi), z uczelni relegowano dodatkowo 34 s逝chaczy, a jedenastu zawieszono w prawach studenta. Zarz康zono nowe zapisy, przerw w zaj璚iach do 22 maja, rozpocz皻o akcj przymusowego wcielania student闚 do wojska. Te dzia豉nia definitywnie zako鎍zy造 budz帷e wiele nadziei poruszenie w polskim spo貫cze雟twie.

Po rozprawieniu si przez parti ze studentami i naukowcami zaj皻o si dalszymi prze郵adowaniami os鏏 pochodzenia 篡dowskiego. Z PZPR wyrzucono ponad 8 tysi璚y cz這nk闚, poczyniono tak瞠 dalsze zwolnienia w aparacie bezpiecze雟twa i w milicji. Za t akcj sta豉 przede wszystkim frakcja "partyzant闚", widz帷a w rozrzedzeniu dotychczasowych struktur rz康z帷ych szanse na awans.

Wskutek kampanii antysemickiej w latach 1968-1971 do emigracji z Polski zmuszonych by這 13 000 os鏏. Nie ukr鏂i這 to jednak tendencji nacjonalistycznych i antydemokratycznych. Widoczne to by這 ju na kwietniowym posiedzeniu Sejmu w 1968, gdzie szczeg馧owo zaj皻o si interpelacj Ko豉 Poselskiego ZNAK, skierowan do Sejmu jeszcze 11 marca, a zawieraj帷 sprzeciw wobec brutalnych akcji MO i ORMO i nieprzestrzegania praw obywatelskich.

Wyst徙ienia poszczeg鏊nych polityk闚 partyjnych mia造 wrogie zabarwienie, pe軟e by造 oszczerstw i demagogii. Oskar穎no "niepokornych" pos堯w o reakcjonizm oraz nazwano ich "polityczn reszt闚k w Sejmie". Na posiedzeniu tym zdecydowano te o wielu wa積ych zmianach personalnych w partii. Ze stanowiska przewodnicz帷ego Rady Pa雟twa, na znak protestu przeciwko antysemickiej nagonce, zrezygnowa Edward Ochab. Dokonano te kolejnych zmian na tle narodowo軼iowym. P騧niej, na lipcowym XII Plenum PZPR potwierdzono, 瞠 zwolniono 陰cznie 111 os鏏 na wysokich stanowiskach pa雟twowych, poza tym wiele tysi璚y cz這nk闚.

Na tym plenum stwierdzono r闚nie, 瞠 kwestia syjonizmu zosta豉 dostatecznie wyja郾iona i nie ma powod闚, aby jeszcze do niej wraca i sztucznie j podtrzymywa. Zapocz徠kowa這 to nieformaln zmow milczenia wok馧 kwestii Marca i antysemityzmu, kt鏎a trwa豉 a do prze這mowego roku 1989. Z organizatorami wiec闚 rozprawiono si dopiero pod koniec 1968 roku i na pocz徠ku roku nast瘼nego, skazuj帷 ich na kary wi瞛ienia od 1,5 do 3,5 roku.

Skutki i znaczenie "Marca"

Za豉manie si ruchu studenckiego pogr捫y這 cz窷 spo貫cze雟twa w apatii, u鈍iadamiaj帷, 瞠 jakiekolwiek powi瘯szenie obszaru wolno軼i nie jest mo磧iwe. To prze鈍iadczenie zosta這 umocnione jeszcze bardziej przez krwawe st逝mienie "praskiej wiosny" w sierpniu 1968, w kt鏎ym uczestniczy這 te Wojsko Polskie. Gomu趾a, mimo wielu wyrw dokonanych przez "moczarowc闚", utrzyma sw w豉dz w partii, a jego re磨m wzm鏬 po Marcu inwigilacj spo貫cze雟twa przez SB. Nasili豉 si te aktywno嗆 cenzury, rozrzucono wiele z這穎nych ksi捫ek i czasopism.

Utrudniano jeszcze bardziej mo磧iwo嗆 wyjazdu za granic ludziom, u kt鏎ych dopatrywano si powi您a z ruchem marcowym. Wydarzenia w kraju i zwi您ane z nimi postawy antysemickie pogorszy造 obraz Polski w oczach kraj闚 zachodnich. Tym bardziej, 瞠 wywo豉造 fale emigracji z Polski os鏏 pochodzenia 篡dowskiego, a tak瞠 naukowc闚 i ludzi kultury. Ocenia si, 瞠 陰cznie w latach 1968-1970 wyjecha這 z kraju oko這 15 tys. os鏏, wiele z nich otrzymywa這 od w豉dz PRL tylko tzw. dokumenty wyjazdowe, kt鏎e odbiera造 im prawo powrotu i powodowa造 utrat obywatelstwa.

Tragiczne wypadki z 1968 roku mia造 jednak co najmniej jeden pozytywny aspekt. Cho sami protestuj帷y mieli nik陰 nadziej na przezwyci篹enie za這瞠 systemu komunistycznego i strajkowali pod minimalistycznymi has豉mi "Socjalizm - tak, wypaczenia - nie", zmienili 鈍iadomo嗆 znacz帷ej cz窷ci m這dej inteligencji polskiej. Ci, kt鏎zy zacz瘭i w tym czasie aktywn dzia豉lno嗆 polityczn, cz瘰to pozostawali jej wierni przez d逝gie lata. Zaowocowa這 to w roku 1980, gdy uczestnicy wydarze marcowych tworzyli zr瑿y "Solidarno軼i".

Kalendarium:

* 8 marca w obronie relegowanych z uczelni Adama Michnika oraz Henryka Szlajfera zosta zwo豉ny wiec protestacyjny. Odbywaj帷a si na dziedzi鎍u Uniwersytetu Warszawskiego studencka manifestacja zosta豉 brutalnie rozp璠zona przez tzw. aktyw robotniczy oraz Batalion Operacyjny z Gol璠zinowa przypominaj帷y p騧niejsze ZOMO.
* 9-23 marca strajk student闚 na Politechnice Warszawskiej wspierany przez ludno嗆 Warszawy. Pierwszego dnia strajku oddzia造 milicji bezskutecznie atakowa造 budynek Wydzia逝 Elektroniki PW.
* W Gda雟ku 11 marca 1968 na Politechnice Gda雟kiej w wiecu zorganizowanym przeciwko polityce partii uczestniczy這 4000 student闚.
* 15 marca w Gda雟ku mia豉 miejsce najwi瘯sza w skali kraju manifestacja. Udzia w niej wzi窸o 20 tys. os鏏, student闚, robotnik闚 i innych mieszka鎍闚 Gda雟ka.

Cytaty dotycz帷e Marca 1968:

* „Dejmek, Dejmek, a widzicie, 穎n ma 砰d闚k!”
Autor: Zenon Kliszko, wicemarsza貫k Sejmu PRL o re篡serze "Dziad闚"
* „Rozp皻ana na wielk skal kampania antysemicka mia豉 nie tyle ugodzi w t reszt spo貫czno軼i 篡dowskiej ocala陰 z hitlerowskiego piek豉, ile mia豉 rozpali nastroje nacjonalizmu i ksenofobii, przys這ni rzeczywiste przyczyny kryzysu spo貫cznego, oduczy Polak闚 racjonalnego my郵enia i uczyni ich wsp鏊nikami zbrodni. Dlatego w豉郾ie antysemityzm by tak istotnym problemem.”
Autor: Adam Michnik, Ko軼i馧, lewica, dialog
* „Podobnie w 1968 roku, gdy zacz窸a si antysemicka awantura. Ludzie my郵 do dzi, 瞠 to by taki wyskok Moczara. A wiadomo dok豉dnie, 瞠 Moczar by agentem, co potwierdzaj 廝鏚豉 sowieckie i nasz Instytut Nauk Politycznych PAN.”
Autor: Adam Schaff, Jestem Guru nowoczesnej lewicy - wywiad dla Euro VIP, 2000 r.
* „Dlaczego twierdz, 瞠 w Marcu sz這 o "zbrodni na zam闚ienie", jak w powie軼iach Agathy Christie? Gdy przyczyn g堯wn tej nies造chanej sprawy by豉 potrzeba stworzenia w Polsce atmosfery takiego zam皻u, kt鏎y, w ramach wymuszonej emigracji ludno軼i pochodzenia 篡dowskiego, pozwala na szmuglowanie za granic - Izrael stanowi tylko etap podr騜y w takich wypadkach, je郵i nie by豉 mo磧iwa emigracja wprost do kraju docelowego na Zachodzie - nowych rezydent闚 radzieckiej siatki szpiegowskiej, co by這 konieczne dla Zwi您ku Radzieckiego wobec "spalenia si" jego starej siatki. To by豉 g堯wna przyczyna tego tornado.”
Autor: Adam Schaff, Ksi捫ka dla mojej 穎ny, 2001
廝鏚這: NBP / Mennica Polska / Wikipedia


Zobacz tak瞠:
firefox


Pobierz opis w formacie PDF
Dost瘼no嗆: produkt dost瘼ny




 |  Strona g堯wna  |  Nowo軼i  |  O firmie  |  Regulamin  |  Aktualny stan koszyka  |  Kontakt  | 
oprogramowanie Sklepy internetowe

Sklep numizmatyczny - Polskie i zagraniczne monety kolekcjonerskie, banknoty polimerowe
Monety z這te, monety srebrne, monety Kanonizacja Jana Paw豉 II, monety okolicznociowe 5 z
Numizmatyka: Z這to lokacyjne: Z這te sztabki: Abonament numizmatyczny 2015
Skarby Stanis豉wa Augusta, Kanonizacja Jan Pawe II
Sitemap