HomeNowo軼iO firmieRegulaminTw鎩 koszykKontakt
Sklep numizmatyczny zaprasza, 03 wrze郾ia 2015 r. U篡tkownicy online: 15
Pole znajonemu  |  Dodaj do ulubionych
Nowo軼i
10 z, Historia polskiej muzyki rozrywkowej - Grzegorz Ciechowski - klipa, 2014
NBP - srebrne monety
Cena brutto: 106.00 PLN

2 z, 100. rocznica urodzin Jana Karskiego (1914-2000), 2014
NBP - monety Nordic Gold
Cena brutto: 3.00 PLN

1 $, SOS dla 鈍iata - "Zagro穎ne gatunki zwierz徠" - Ara hiacyntowa, 2014
Mennica Polska: Numizmatyka
Cena brutto: 249.00 PLN


Informacje
Plan emisyjny
monet w 2015 roku:

100-lecie Politechniki Warszawskiej
- 200 z, 10 z

150. rocznica urodzin
Kazimierza Przerwy-Tetmajera
- 200 z, 10 z

Skarby Stanis豉wa Augusta
– W豉dys豉w Jagie陶o
- 500 z, 50 z

Historia Monety Polskiej
– floren W豉dys豉wa υkietka
- 20 z

Odkryj Polsk – Kana Bydgoski
- 5 z

Zabytki Kultury w Polsce – Relikty
budowli pa豉cowo-sakralnej
na Ostrowie Lednickim
- 20 z

Polscy Malarze XIX/XX w.
– Alfred Wierusz-Kowalski
- 20 z

600. rocznica urodzin Jana D逝gosza
– banknot kolekcjonerski
- 20 z

Skarby Stanis豉wa Augusta
– W豉dys豉w Warne鎍zyk
- 500 z, 50 z

Historia Monety Polskiej
– grosz Kazimierza Wielkiego
- 20 z

Zwierz皻a 安iata – Pszczo豉 miodna
- 20 z

Odkryj Polsk
- 5 z

100-lecie Niepodleg這軼i
Pa雟twa Polskiego
- 100, 10 z

50. rocznica wystosowania or璠zia
biskupów polskich do niemieckich
- 10 z

Skarby Stanis豉wa Augusta
– Kazimierz Jagiello鎍zyk
- 500 z, 50 z

Historia Monety Polskiej
– pó貪rosz W豉dys豉wa Jagie陶y
- 20 z

Historia Polskiej Muzyki Rozrywkowej
Krzysztof Klenczon
- 10 z, 10 z

*****


Plan emisyjny

monet w 2014 roku:

Polska Reprezentacja Olimpijska
Soczi 2014
- 200 z, 10 z, 2 z

Zwierz皻a 安iata
Konik polski
- 20 z, 2 z

Skarby Stanis豉wa Augusta
Kazimierz Wielki
- 500 z, 50 z

Historia Monety Polskiej
denar typu 2. Boles豉wa Krzywoustego
- 10 z

100. rocznica urodzin
Jana Karskiego
- 200 z, 10 z, 2 z

Kanonizacja Jana Paw豉 II
27 kwietnia 2014
- 100 z, 500 z, 10 z

Odkryj Polsk
- 5 z

600 lat stosunków dyplomatycznych
polsko-tureckich
- nomina turecki, 20 z

Patrioci 1944 Obywatele 2014
- 20 z

100. rocznica utworzenia
Legionów Polskich
- banknot polimerowy


Skarby Stanis豉wa Augusta
Ludwik W璕ierski
- 500 z, 50 z

Historia Monety Polskiej
brakteat Mieszka III
- 10 z

150. rocznica urodzin
Stefan 疾romskiego
- 200 z, 10 z

Polscy Malarze XIX/XX w.
Józef Che軛o雟ki
- 20 z

Skarby Stanis豉wa Augusta
Jadwiga
- 500 z, 50 z

Historia Monety Polskiej
brakteat Leszka Bia貫go
- 10 z

Historia Polskiej Muzyki Rozrywkowej
Grzegorz Ciechowski
- 10 z, 10 z

Wiadomo軼i

Emisje NBP
Emisja monet NBP 2015

Emisja monet NBP 2014

Emisja monet NBP 2013

Emisja monet NBP 2012

Emisja monet NBP 2011

Emisja monet NBP 2010

Emisja monet NBP 2009

Emisja monet NBP 2008

Emisja monet NBP 2007

Emisje monet NBP 1995 - 2006


 
10 Euro, Program Europa - Kr鏊 Filip II (1556-1598), 2009
Nazwa Cena brutto
10 Euro, Program Europa - Kr鏊 Filip II (1556-1598), 2009
250.00 PLN

Producent: Royal Spanish Mint

ID: 1779

Seria: "Europejskie dziedzictwo - Program Europa"

Kraj:
Hiszpania
Emitent: Centralny Bank Hiszpanii
Producent: Royal Spanish Mint
Stan zachowania monety:
I (menniczy)
Nomina: 10 Euro
Srebro: Ag 925
Stempel: lustrzany
字ednica: 40,00 mm
Waga: 27,00 g
Nak豉d: 18.000 szt.!
Data emisji:
3.03.2009 r.
W zestawie:
srebrna moneta kolekcjonerska w kapsule ochronnej, eleganckie etui na monet, indywidualnie numerowany certyfikat autentyczno軼i!

Rarytas numizmatyczny z g鏎nej p馧ki o niskim nak豉dzie 18.000 sztuk! - srebrna moneta kolekcjonerska o nominale 10 Euro, Spain - The Europa Program - Phillip II, 2009.

Na rewersie monety zosta uwieczniony wizerunek kr鏊a Filipa II (1527-1598) znajduj帷y si na obrazie Tycjana przechowywanym w jednym z najwa積iejszych i najbogatszych muze闚 na 鈍iecie - Muzeum Prado w Madrycie.

Skuteczna recepta na finansowy sukces:
  • szlachetny kruszec
  • niezwykle niski nak豉d monet kolekcjonerskich - zaledwie 18.000 sztuk!
  • moneta wybita pod kr鏊ewskimi stemplami przez presti穎w mennic Royal Spanish Mint ze s這necznej Hiszpanii!
El Escorial - rezydencja kr鏊a Filipa II w Madrycie
El Escorial - rezydencja kr鏊a Filipa II w Madrycie

Poza walorami estetycznymi i ciekaw tematyk historyczn, dzi瘯i niskiemu nak豉dowi potwierdzonemu indywidualnie numerowanym certyfikatem autentyczno軼i - moneta posiada wspania貫 walory inwestycyjne.

Na srebrnej monecie kolekcjonerskiej zosta uwieczniony panuj帷y w latach 1556-1598kr鏊 Filip II Habsburg - wa積a posta w historii Europy.

Ponadczasowy portret majestatycznego monarchy i kusz帷y blask szlachetnego kruszcu. Historia, kt鏎a pozostawi豉 郵ad na srebrnej monecie na wieki.


W roku 2004, co zbieg這 si z rozszerzeniem Unii Europejskiej, kilka mennic ze starego kontynentu po陰czy這 si造 w numizmatycznym programie zatytu這wanym "Program Europa", w celu wybicia monet kolekcjonerskich o wsp鏊nym temacie.

Pod has貫m "Europejskie dziedzictwo" Real Casa de la Moneda de España, czyli kr鏊ewska mennica Hiszpanii - od roku 2004 wyemitowa豉 seri pi璚iu srebrnych i pi璚iu z這tych monet kolekcjonerskich.

Bite stemplem lustrzanym monety umieszczone s w wy這穎nych granatowym aksamitem stylowych kasetach prezentacyjnych wraz z indywidualnie numerowanym certyfikatem autentyczno軼i. Te niskonak豉dowe monety mog by nabywane zar闚no pojedynczo, jak te w zestawie.

Po raz pierwszy na monetach z tej serii rewers monety zosta bity ciekaw technik "ukrytego obrazu", dzi瘯i czemu poprzez r騜ny k徠 widzenia ukazuje si koronowana litera "M" oraz rok bicia.

10 Euro, Program Europa 2009 - Kr鏊 Filip II (1556-1598), 2009

10 Euro, Program Europa - Kr鏊 Filip II (1556-1598), 2009

Na rewersie sz鏀tej monety kolekcjonerskiej z serii "Program Europa" uwieczniony zosta Filip II Habsburg - kr鏊 Hiszpanii, Portugalii, Neapolu i Sycylii, ma鹵onek kr鏊owej Anglii i Irlandii, w豉dca Holandii, ksi捫 Mediolanu i Burgundii, w豉daj帷y r闚nie rozleg造m imperium w obu Amerykach.

Podczas jego panowania do Korony Hiszpa雟kiej zosta造 w陰czone Filipiny. W rzeczywisto軼i archipelag ten zosta nazwany na jego cze嗆. Awers monety przedstawia profil portretu Juana Carlosa I, obecnie panuj帷ego kr鏊a Hiszpanii.

Podobnie jak w przypadku poprzednich emisji z tej niskonak豉dowej serii, hiszpa雟ka mennica kr鏊ewska wybije z這t monet o nak豉dzie 3.000 sztuk oraz srebrn monet kolekcjonersk o nak豉dzie 18.000 sztuk! Obie monety przedstawiaj portret kr鏊a Philipa II oraz wizerunek jego kr鏊ewskiego herbu.


Herb Filipa II

Filip II (ur. 21 maja 1527 w Valladolid, zm. 13 wrze郾ia 1598 w Eskurialu) - kr鏊 Neapolu i Sycylii w latach 1554-1598, w豉dca Niderland闚 w latach 1555-1598, kr鏊 Hiszpanii w latach 1556-1598 i Portugalii w latach 1580-1598 (jako Filip I) z dynastii Habsburg闚. Syn cesarza 安i皻ego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego i kr鏊a Hiszpanii Karola V oraz Izabelli Aviz (c鏎ki kr鏊a Portugalii Manuela I Szcz窷liwego). Ojciec kr鏊a Hiszpanii i Portugalii, Filipa III.

W historiografii hiszpa雟kiej jest, obok swojego ojca, zaliczany do tzw. "Habsburg闚 wi瘯szych" (mayores), w odr騜nieniu od swoich potomk闚, "Habsburg闚 mniejszych" (menores).


Filip II Hiszpa雟ki
uwieczniony na obrazie Tiziano Vecelli

Z bo瞠j 豉ski kr鏊 Kastylii, Le鏮u, Aragonii, Sycylii, Neapolu, Jerozolimy, Portugalii, Nawarry, Grenady, Toledo, Walencji, Galicji, Majorki, Sewilli, Sardynii, Kordoby, Korsyki, Murcji, Ja幯, Algarve, Algeciras, Gibraltaru, Wysp Kanaryjskich, Wschodnich i Zachodnich Indii oraz innych wysp i ziem na zachodnim brzegu Atlantyku, hrabia Barcelony, pan Biskaj闚 i Moliny, ksi捫 Aten i Neopatrii, hrabia Roussillon i Cerdagne, margrabia Oristano i Goceano, arcyksi捫 Austrii, ksi捫 Burgundii, Brabancji i Mediolanu, hrabia Habsburga, Flandrii, Tyrolu, etc.

Wczesne lata 篡cia i osobowo嗆 kr鏊a
Filip urodzi si w 1527 r. i by jedynym synem cesarza Karola V, kt鏎y do篡 lat sprawnych. W 1539 r. zosta mianowany regentem Kastylii. W 1554 r. ojciec powierzy mu koron Neapolu i Sycylii. Jeszcze w tym samym roku, z okazji ma鹵e雟twa z Mari Tudor, ojciec nada mu tytu kr鏊a Chile. W 1555 r. obj掖 rz康y namiestnicze w Niderlandach. Po abdykacji ojca w 1556 r. zosta kr鏊em Hiszpanii. Od 1559 r. Filip nie opuszcza P馧wyspu Iberyjskiego.

Powierzaj帷 Filipowi w豉dz regencyjn nad ca陰 Hiszpani w 1543 r., cesarz Karol przekaza mu instrukcj, jak syn powinien sprawowa rz康y. Mia nie odda obcym ani skrawka odziedziczonych ziem, zwalcza herezje i heretyk闚 oraz dba o finanse pa雟twa.

Nowy kr鏊 by introwertykiem, cz這wiekiem ponurego usposobienia i zamkni皻ym w sobie. Fanatyczny katolik, ca貫 篡cie zwalcza herezje. Od protestant闚 otrzyma przydomek "Szatan po逝dnia". Sztywny, pos瘼ny i odpychaj帷y Filip by tytanem pracy. Lubi szelest papieru, ca貫 dnie sp璠za na czytaniu raport闚 i donos闚. By niezwykle pedantyczny, zdarza這 si nawet, 瞠 poprawia b喚dy ortograficzne w czytanych dokumentach. Apodyktyczny, nieznosz帷y konkurencji, zazdrosny o sukcesy innych kr鏊 potrafi jednak trze德o i ze stoickim spokojem ocenia sytuacj, tak jak to mia這 miejsce, gdy ksi捫 Medina Sidonia powr鏂i po kl瘰ce Wielkiej Armady.

Filip nie lubi wojny i stara si unika bezpo鈔edniego udzia逝 w dzia豉niach wojennych. Te prowadzili za niego jego wodzowie, do kt鏎ych mia szcz窷liw r瘯. Mo積a tu wymieni Fernando Alvareza de Toledo, ksi璚ia Alby, hrabiego Egmont, ksi璚ia Emanuela Filiberta Sabaudzkiego, ksi璚ia Aleksandra Farnese i Don Juana de Austri.


Portret Filipa II w zbroi, Antonio Moro, 1557

Polityka wewn皻rzna
Rz康y w Hiszpanii by造 trudnym zadaniem, g堯wnie ze wzgl璠u na rozbudowany partykularyzmy dzielnicowe. Zgromadzenia szlachty, czyli Kortezy, istnia造 w Kastylii, Nawarrze, a w Aragonii by造 a trzy. Ka盥e z nich zazdro郾ie pilnowa這 dzielnicowych przywilej闚. Filip przebywa g堯wnie w wybudowanym przez siebie zespole pa豉cowo - klasztornym Eskurialu. Stolic przeni鏀 w 1560 r. z Toledo do Madrytu. Filip rz康zi w spos鏏 absolutny, dla wykonywania jego polece powsta rozbudowany aparat biurokratyczny. Celem Filipa by豉 unifikacja poszczeg鏊nych hiszpa雟kich kr鏊estw. Uda這 si to tylko w przypadku Aragonii.

Likwidacja znacznej cz窷ci odr瑿no軼i tego kr鏊estwa wi您a豉 si z konfliktami na dworze kr鏊ewskim. Po obj璚iu tronu przez Filipa w Radzie Kr鏊ewskiej 軼iera造 si dwie frakcje. G堯wn r騜nic mi璠zy tymi frakcjami by造 pogl康y na spos鏏 rozwi您ania konflikt闚 w Niderlandach. Frakcji wojennej przewodzi ksi捫 Alba, frakcji pokojowej ksi捫 爿oli. Ten ostatni zmar w 1573 r. i zast徙i go Antonio P廨ez. Wkr鏒ce nawi您a on romans z wdow po ksi璚iu 爿oli.

W 1578 r. do Hiszpanii przyby sekretarz walcz帷ego z niderlandzkimi buntownikami Don Juana de Austrii, Juan de Escobedo, dawny protegowany P廨eza. Na miejscu uzna on, 瞠 pot篹ny minister dzia豉 na szkod jego pana i doni鏀 kr鏊owi, 瞠 P廨ez i ksi篹na 爿oli spiskuj przeciwko niemu razem z niderlandzkimi powsta鎍ami. P廨ez dowiedzia si o tym i Escobedo zosta w 1578 r. zamordowany na madryckiej ulicy. O zlecenie morderstwa powszechnie oskar瘸no pot篹nego ministra. Kr鏊 zleci swojemu sekretarzowi, Mateo Vazquezowi 郵edztwo w tej sprawie. Uwi瞛iony w 1579 r. i torturowany P廨ez przyzna si do wszystkiego. Nie wyci庵ni皻o jednak przeciw niemu 瘸dnych innych konsekwencji. W kwietniu 1590 r. uda這 mu si uciec z wi瞛ienia, po czym uda si do rodzinnej Aragonii.


Dokument z podpisem Filipa II

Prowincja ta by豉 w闚czas miejscem ogromnych napi耩. W 1587 r. kr鏊 postanowi odebra le膨ce na francuskim pograniczu hrabstwo Ribagorza jego posiadaczowi, ksi璚iu Villahermosie. Pobierali go w tych d捫eniach mieszka鎍y hrabstwa. Na przeszkodzie temu stan掖 Najwy窺zy S璠zia Aragonii, Jan z Lanuzy, kt鏎y uzna dzia豉nia kr鏊a za bezprawne. Wtedy jeszcze kr鏊owie musieli liczy si z jego opiniami. Te nie przypad造 z kolei do gustu mieszka鎍om hrabstwa, kt鏎zy zbuntowali si przeciwko Villahermosie. Bunt zosta jednak krwawo st逝miony, a przyw鏚cy zamordowani. W闚czas kr鏊ewski doradca, Chinch鏮, wys豉 do Ribagorzy wojska, kt鏎y usun窸y Villahermos z tych teren闚. Aragonia pogr捫y豉 si jednak w chaosie. Na drogach rozpocz窸y si napady na kr鏊ewskie transporty z pieni璠zmi.

W takiej sytuacji do Aragonii przyby w 1590 r. P廨ez i odda si pod s康 Najwy窺zego S璠ziego Aragonii. Tym samym umkn掖 jurysdykcji kr鏊ewskiej. Jedyn szans na wydobycie go z wi瞛ienia Najwy窺zego S璠ziego by這 oddanie go w r璚e 安i皻ej Inkwizycji. Jednak kiedy miano przewie潭 P廨eza z jednego wi瞛ienia do drugiego w Saragossie, gdzie by osadzony, wybuch造 zamieszki. T逝m odebra go konwojentom i ponownie umie軼i w wi瞛ieniu s璠ziego. Wicekr鏊 Aragonii zosta zamordowany. Filip zdecydowa si na zbrojn interwencj. W 1592 r., pod pozorem wyprawy przeciwko Francji, wojska kr鏊ewskie wkroczy造 do Aragonii, szybko likwiduj帷 kolejne ogniska buntu. P廨ez uciek do Francji, gdzie zmar w 1611 r. Inni odpowiedzialni za rozruchy zostali straceni. Ksi捫 Villahermosa, kt鏎y jako jedyny z arystokrat闚 popar bunt, zmar w wi瞛ieniu.

Sprawa P廨eza da豉 Filipowi argument za likwidacj partykularyzm闚 arago雟kich. Od tamtej pory Najwy窺zy S璠zia m鏬 zosta odwo豉ny przez kr鏊a. Urz康 wicekr鏊a m鏬 zosta powierzony osobom spoza Aragonii. Odebrano prawie wszystkie uprawnienia arago雟kim Kortezom. By造 one od tej pory zwo造wane tylko dla spraw podatkowych.


Portret Kr鏊a Filipa II, ok. 1570 r., Alonso S嫕chez Coello

Filip II znacznie rozwin掖 zasi璕 dzia豉nia inkwizycji, a podleg這嗆 ortodoksji ko軼io豉 ustanowi jako jeden z najwa積iejszych cel闚 swojej polityki. W 1559 r., trzy lata po doj軼iu Filipa do w豉dzy, uchwalono przepisy zakazuj帷e studentom podr騜y zagranicznych oraz wprowadzaj帷ych cenzur, na kt鏎ej czele stali dostojnicy inkwizycji. Zabroniono importu ksi捫ek oraz starano si usun望 wszystkie dzie豉 lutera雟kiej i kalwi雟kiej literatury, maj帷 nadziej na unikni璚ie panuj帷ego we Francji chaosu. W 1587 r. wcieli Zakon Rycerzy z Montesy do korony arago雟kiej.

Panowanie Filipa to pocz徠ek ekonomicznego kryzysu Hiszpanii. Gigantyczny import z這ta i srebra z kolonii podkopa ekonomiczne podstawy pa雟twa. Pieni康z zacz掖 stopniowo traci na warto軼i. Kraj nawiedza造 kryzysy ekonomiczne. Filip musia cztery razy og豉sza bankructwo swojego kr鏊estwa. Jednak "owoce" kryzysu zbior dopiero nast瘼ne pokolenia.

Powstanie w Niderlandach
Niderlandy ju od czas闚 Karola V stanowi造 ekonomiczne zaplecze dla polityki hiszpa雟kich Habsburg闚. Posiada造 rozwini皻y przemys i siln flot handlow. Ju jednak za Karola V sytuacja w Niderlandach zacz窸a si komplikowa. W p馧nocnych prowincjach du膨 popularno嗆 zyska豉 doktryna kalwinizmu. Za Karola V dochodzi這 ju do pewnych konflikt闚, ale jeszcze ma這 znacz帷ych. Jednak obj璚ie tronu przez Filipa II, "Szatana Po逝dnia", pog喚bi這 religijne konflikty w Dolnych Krajach (po逝dniowe prowincje pozosta造 w wi瘯szo軼i katolickie).

Karol V powierzy synowi rz康y w Niderlandach w 1555 r. Rok p騧niej jednak abdykowa i Filip wyjecha do Hiszpanii. Rz康y namiestnicze przekaza swojej przyrodniej siostrze, Ma貪orzacie Parme雟kiej. Filip szybko przyst徙i do dzia豉 maj帷ych na celu umocnienie pozycji katolicyzmu w Niderlandach. Wspierali te dzia豉 namiestniczka Ma貪orzata i przewodnicz帷y Rady Stanu Antoine Perrenot de Granvella. Prokatolicka polityka Filipa spotka豉 si ze sprzeciwem trzech wp造wowych cz這nk闚 Rady - ksi璚ia Wilhelma Ora雟kiego, Filipa Hoorna i hrabiego Egmont. W 1561 r. za這篡li oni Lig Mo積ych i postulowali zmian polityki madryckiego dworu wobec Niderland闚.

Ich sugestie nie zosta造 jednak wys逝chane. Poza kosmetycznymi zmianami (odwo豉nie Granvelli i mniej rzucaj帷a si w oczy dzia豉lno嗆 inkwizycji) polityka hiszpa雟ka pozosta豉 w tych samym torach. Musia這 to w ko鎍u doprowadzi do konfliktu. Zacz窸o si pod koniec 1565 r., kiedy przedstawiciele szlachty niderlandzkiej podpisali tzw. "kompromis brukselski". 5 kwietnia 1566 r. delegacja szlachty przyby豉 do pa豉cu Ma貪orzaty Parme雟kiej, aby przedstawi jej kompromis. Jeden z dostojnik闚 namiestniczki nazwa w闚czas delegat闚 "瞠brakami", po franc. gueux. We幟ie si od tego nazwa ruchu wyzwole鎍zego - gezowie.

Ma貪orzata obieca豉 delegatom spe軟i ich 膨dania. Spraw przedstawiono kr鏊owi. W Madrycie zastanawiano si przez chwil nad zmian polityki, ale ostatecznie zdecydowano si pozosta przy dotychczasowym kursie. W 1567 r. protestanckie mieszcza雟two Antwerpii sprofanowa這 miejscowy ko軼i馧. To dla Arcykatolickiego Kr鏊a by這 ju za wiele. Do Niderland闚 ruszy jeden z najwybitniejszych wodz闚 Filipa, znany z okrucie雟twa Fernando Alvarez de Toledo, 3. ksi捫 Alba. Jego rz康y w Niderlandach trwa造 6 lat i up造n窸y pod znakiem terroru i represji. Nied逝go po przybyciu na miejsce ksi捫 powo豉 nadzwyczajny s康, 12-osobow Rad Zaburze. Mimo apeli cesarza Maksymiliana II Rada skaza豉 na 鄉ier Hoorna i Egmonta. 圭i皻o ich na rynku w Brukseli 5 czerwca 1568 r. Wilhelm Ora雟ki na wie嗆 o przyje寮zie ksi璚ia Alby uciek za granic.

Na kraj na這穎no ogromne podatki. Szczeg鏊nie znienawidzony by tzw. "dziesi徠y fenig", czyli dziesi徠a cz窷 ceny sprzedanej nieruchomo軼i, kt鏎 nale瘸這 odda do skarbu pa雟twa. Nadmierne podatki i terror religijny spowodowa造 w 1568 r. rozpocz璚ie dzia豉 wojennych. 23 kwietnia stoczono pierwsz bitw tej niewypowiedzianej wojny - pod Rheindalen. 1 kwietnia 1572 r. "gezowie morscy" zdobyli twierdz Briel u uj軼ia Mozy. To wydarzenie jest uznawane za pocz徠ek wojny wyzwole鎍zej Niderland闚. Do Niderland闚 powr鏂i Wilhelm Ora雟ki i stan掖 na czele buntownik闚. Alba robi co m鏬, ale sytuacja wymyka豉 si spod kontroli. W 1573 r. popad w nie豉sk i zosta odwo豉ny ze stanowiska. Zast徙i go Luis de Zñiga y Requesens.

Nowy namiestnik zni鏀 Rad Zaburze, ale nie uspokoi這 to sytuacji. Zmar nagle w 1576 r., zast徙i go Don Juan de Austria. Nim przyby on na miejsce, 4 listopada 1576 r. 穎軟ierze hiszpa雟kiego garnizonu Antwerpii dokonali masakry miasta. W odpowiedzi obraduj帷e w Gandawie Stany Generalne og這si造 8 listopada rozpocz璚ie wojny z Hiszpani. Kiedy de Austria przyby do Niderland闚 rozpocz窸y si negocjacje. W lutym 1577 r. tzw. "wieczysty edykt" wprowadza w Niderlandach tolerancj religijn. Nie zako鎍zy這 to wojny. Zwyci瘰two de Austrii pod Gembloux w 1578 r. przyczyni這 si do podzia逝 Niderland闚 na katolickie po逝dnie i protestanck p馧noc. De Austria nie doczeka si jednak pomocy z Hiszpanii i zmar w 1579 r.

Jego nast瘼ca, ksi捫 Aleksander Farnese, umiej皻nie wykorzysta sprzeczno軼i mi璠zy katolikami i protestantami, i w 1579 r. doprowadzi do podpisania unii w Arras 6 stycznia 1579 r., gdzie po逝dniowe prowincje opowiedzia造 si za pozostaniem przy Hiszpanii. W odpowiedzi 23 stycznia prowincje p馧nocne podpisa造 uni w Utrechcie, odrywaj帷 si od Hiszpanii i tworz帷 Republik Zjednoczonych Prowincji. W ci庵u nast瘼nych kilku lat Farnese zdoby wszystkie protestanckie twierdze w po逝dniowych prowincjach, ale na podb鎩 p馧nocy nie pozwoli造 dzia豉nia Filipa II, kt鏎y odci庵a ksi璚ia od prowadzenia wojny powierzaj帷 mu r騜ne inne zadania.

Nie wspierany przez Madryt, oskar瘸ny o nielojalno嗆 wobec kr鏊a Farnese do 1592 r. odnosi liczne sukcesy militarne. Po jego 鄉ierci zabrak這 w Niderlandach dobrego dow鏚cy. Nast瘼ca zamordowanego w 1584 r. Wilhelma Ora雟kiego, Maurycy Ora雟ki, odnosi wi璚 liczne sukcesy. Rozejm zosta podpisany dopiero w 1609 r., 11 lat po 鄉ierci Filipa.

Kr鏊 Filip przyczyni si do rebelii w Niderlandach swoj polityk przymusowej katolicyzacji i represji wobec opornych. Podczas wojny jego nieufno嗆 i zazdro嗆 wobec odnosz帷ych sukcesy podkomendnych (np. de Austrii i Farnesego) spowodowa豉, 瞠 Hiszpanie nie potrafili zada zbuntowanym prowincjom powa積iejszych cios闚.

Turcy na Morzu 字鏚ziemnym
Pocz徠ek panowania Filipa to okres nasilonej ekspansji Turcji osma雟kiej w zachodniej cz窷ci Morza 字鏚ziemnego. Turcja za panowania su速ana Sulejmana Wspania貫go znajdowa豉 si w zenicie swojej pot璕i i prowadzi豉 bardzo ekspansywn polityk.

Ju w 1558 r. turecki admira Piale Pasza zdoby Baleary. Wcze郾iej dzia豉 jeszcze na wodach okalaj帷ych po逝dniow cz窷 p馧wyspu Apeni雟kiego, kt鏎a r闚nie znajdowa豉 si pod w豉dz Filipa. Zwyci瘰twa odnoszone przez Turk闚 stworzy造 mit, 瞠 s niezwyci篹eni, co powi瘯sza這 panik na obszarach b璠帷ych w zasi璕u ich dzia豉. Po utracie Balear闚 Filip zaapelowa do papie瘸 Paw豉 IV i innych europejskich monarch闚 o pomoc w zorganizowaniu dzia豉 przeciwko Turcji.

Jego starania przynios造 efekty w 1560 r., kiedy powsta豉 Liga 安i皻a, zrzeszaj帷a Hiszpani, Wenecj, Genu, Pa雟two Ko軼ielne, Sabaudi i zakon joannit闚 osiad造 na Malcie. Zgromadzona w Messynie flota liczy豉 200 okr皻闚 i 30 000 ludzi. Dowodzi ni Giovanni Andrea Doria, krewniak s造nnego genue雟kiego admira豉 Andrei Dorii. 10 lutego 1560 r. flota ponios豉 kotwic i wyp造n窸a w kierunki Trypolisu. 12 marca zdobyto D瞠rb, wa積 strategicznie wysp u wybrze篡 Tunezji, kt鏎a pozwala豉 kontrolowa szlaki morskie z Algieru do Trypolisu.

W odpowiedzi na dzia豉nia ligi Sulejman wys豉 na D瞠rb flot 120 okr皻闚 pod wodz Pialego Paszy. Flota dotar豉 na miejsce 9 maja. Rozpocz窸a si bitwa pod D瞠rb. 12 maja si造 tureckie zosta造 wzmocnione okr皻ami Turguta Reisa. Bitwa zako鎍zy豉 si 14 maja ca趾owit kl瘰k chrze軼ijan. Utracono 60 okr皻闚 i 20 000 ludzi, a admira Doria ledwo wydosta si z miejsca bitwy. Wkr鏒ce Turcy zdobyli wysp. Komendant garnizonu, Don Alvaro de Sande, pr鏏owa uciec, ale zosta schwytany.

Prze這mem w walce z Turkami okaza這 si Wielkie Obl篹enie Malty w dniach 19 maja - 8 wrze郾ia 1565 r. Bezskuteczne obl篹enie a nast瘼nie odwr鏒 z wyspy zdaniem wielu historyk闚 oznacza造 kres osma雟kiej ekspansji na Morzu 字鏚ziemnym. W 1570 r. powsta豉 kolejna Liga 安i皻a. 7 pa寮ziernika 1571 r. dowodz帷y flot Ligi przyrodni brat Filipa, Don Juan de Austria, nie郵ubny syn Karola V, zniszczy tureck flot pod Lepanto. W 1573 r. Don Juan zdoby Tunis, kt鏎y jednak zosta utracony ju w 1574 r. Pok鎩 z Turcj Osma雟k zosta podpisany w 1585 r.

Konflikt z Angli
Po 郵ubie z Mari I Tudor 25 lipca 1554 r. Filip zosta kr鏊em-ma鹵onkiem Anglii. Realna w豉dza w tym kr鏊estwie spoczywa豉 jednak w r瘯ach Marii. Ma鹵e雟two to rozczarowa這 Filipa. Maria by豉 kobiet niezbyt urodziw i starsz od niego o 11 lat. W listopadzie 1554 r. Maria og這si豉, 瞠 jest w ci捫y, co jednak nie potwierdzi這 si. Stosunki mi璠zy ma鹵onkami uleg造 och這dzeniu. W 1555 r. papie Pawe IV nada Filipowi tytu "kr鏊a Irlandii", jednak nie ni鏀 one ze sob rzeczywistej w豉dzy. We wrze郾iu 1555 r. pod byle pretekstem Filip opu軼i Angli. Wcze郾iej przyczyni si do uwolnienia z wi瞛ienia siostry Marii, El瘺iety. Filip ponownie przyby do Anglii w marcu 1557 r., ju jako kr鏊 Hiszpanii, by nam闚i 穎n do przyst徙ienia do wojny z Francj. Jego misja zako鎍zy豉 si sukcesem.

Maria zmar豉 w 1558 r. i tron obj窸a jej siostra El瘺ieta I, gorliwa protestantka. Filip, chc帷 utrzyma w豉dz nad Angli, chcia j po郵ubi, ale nowa kr鏊owa odrzuci豉 jego zaloty. Mi璠zy Arcykatolickim Kr鏊em a protestanck kr鏊ow narasta konflikt. Filip wspiera buntuj帷ych si irlandzkich katolik闚, natomiast El瘺ieta wspiera豉 powsta鎍闚 w Niderlandach (pocz徠kowo potajemnie, po zamordowaniu Wilhelma Ora雟kiego ju jawnie). Angielscy korsarze, tacy jak Francis Drake, 逝pili hiszpa雟kie statki na Atlantyku. Wojna by豉 kwesti czasu.

Wybuch豉 ona w 1585 r., kiedy Francis Drake zaatakowa hiszpa雟kie kolonie w Indiach Zachodnich. Kiedy El瘺ieta wspar豉 Republik Zjednoczonych Prowincji na hiszpa雟kim dworze rozpocz皻o przygotowania do wyprawy na Angli. Przyspieszy造 je stracenie katolickiej kr鏊owej Szkot闚 i pretendentki do angielskiego tronu Marii Stuart 8 lutego 1587 r. i atak Drake'a na Kadyks w kwietniu 1587 r., kt鏎y kosztowa Hiszpan闚 strat 37 okr皻闚. 29 lipca Filip uzyska od papie瘸 Sykstusa V bull zezwalaj帷 Jego Arcykatolickiej Mo軼i na pozbawienie El瘺iety tronu i zast徙ienie jej osob, kt鏎 kr鏊 uzna za w豉軼iw.


Niezwyci篹ona hiszpa雟ka Armada

W dniu 28 maja 1588 r. flota 130 okr皻闚 (tzw. Wielka Armada) na czele z ksi璚iem Medina Sidonia wyp造n窸a z Lizbony i skierowa豉 si na kana La Manche. Na pok豉dach okr皻闚 znajdowa這 si 8000 穎軟ierzy armii inwazyjnej. Kolejne 30 000 mia這 do陰czy w Niderlandach. Nie dosz這 jednak to tego, gdy Holendrzy zablokowali porty i ksi捫 Farnese nie m鏬 wyj嗆 w morze. Hiszpa雟ka flota by豉 zawzi璚ie atakowana przez Anglik闚, dodatkowo przeciwko Armadzie zwr鏂i豉 si r闚nie pogoda. Nie maj帷 si ani warunk闚 do inwazji Medina Sidonia zosta zmuszony do op造ni璚ia wysp brytyjskich. Sztormy i zdradliwe wybrze瘸 Szkocji i Irlandii poczyni造 w Wielkiej Armadzie wi瘯sze spustoszenia ni flota angielska. We wrze郾iu do Hiszpanii wr鏂i豉 mniej wi璚ej 1/3 floty. Kiedy jednak Medina Sidonia stawi si przed kr鏊em ten mu powiedzia: Uspok鎩 si, ksi捫, wys豉貫m was przeciw ludziom, nie przeciw burzom.

Nast瘼ne lata to korsarskie dzia豉nia Anglik闚 przeciwko hiszpa雟kiej flocie atlantyckiej i pr鏏y inwazji w Portugalii, zawsze bezskuteczne. Po kl瘰ce Armady Filip do嗆 szybko odbudowa hiszpa雟k flot. Uda這 jej si zapewni do嗆 skuteczn ochron statk闚 ze z這tem p造n帷ych z Ameryki. Dzi瘯i temu z這tu uda這 si przezwyci篹y kryzys z 1596 r., kt鏎y zmusi Hiszpani do og這szenia bankructwa (po raz czwarty za panowania Filipa). W latach 1596 i 1597 r. Filip wys豉 kolejne dwie wyprawy do Anglii, w celu wsparcia irlandzkich powsta鎍闚, obie zako鎍zy造 si pora磬ami.

Wojna zako鎍zy豉 si w 1604 r., po 鄉ierci g堯wnych adwersarzy (Filip zmar w 1598 r., El瘺ieta w 1603 r.).


kr鏊 Filip II

Podb鎩 Portugalii
Jedynym powa積iejszym nabytkiem Hiszpanii za panowania Filipa II by豉 Portugalia. W豉dcy Portugalii i kr鏊estw hiszpa雟kich cz瘰to 瞠nili si mi璠zy sob. Matk Filipa by豉 c鏎ka kr鏊a Portugalii, on sam o瞠ni si z portugalsk ksi篹niczk. W XVI-wiecznej Portugalii rz康zi豉 dynastia Aviz. W 1557 r. tron obj掖 3-letni Sebastian, siostrzeniec Filipa. Jego wielkim marzeniem by豉 wielka krucjata. W 1578 r., chc帷 zrealizowa swoje plany, wmiesza si w wewn皻rzne rozgrywki w Maroku. 4 sierpnia 1578 r. w Bitwie Trzech Kr鏊i pod Alc塶er-Quibir armia portugalska ponios豉 straszliw kl瘰k, a Sebastian zgin掖 na polu bitwy. Jego 鄉ier rozpocz窸a konflikt o portugalski tron.

Po 鄉ierci Sebastiana jedynym m瘰kim przedstawicielem dynastii Aviz by Henryk I Kardyna, prawie 70-letni duchowny. Zmar on bezpotomnie ju 1580 r. Do walki o tron portugalski stan窸o troje kandydat闚 - Filip (jako wnuk po k康zieli Manuela I Szcz窷liwego), Katarzyna, ksi篹na de Braganza (w prostej linii wnuczka Manuela I) i Antoni de Crato (joannita, nie郵ubny syn Ludwika de Beja, syna Manuela I). W styczniu 1580 r. ukonstytuowa豉 si Rada Regencyjna (Junta), kt鏎a mia豉 sprawowa w豉dz do czasu wyboru nowego kr鏊a.

W dniu 24 lipca 1580 r. Antoni de Crato, nie czekaj帷 na decyzj Rady, og這si si kr鏊em Portugalii. Popar豉 go r闚nie ksi篹na de Braganza. Filip wys豉 do Portugalii ksi璚ia Alb, kt鏎y 25 sierpnia pokona pretendenta pod Alc滱tar. Dwa dni p騧niej pad豉 Lizbona a Crato i jego stronnicy uciekli na Azory. 17 kwietnia 1581 r. Filip zosta okrzykni皻y w Tomar kr鏊em przez portugalskie Kortezy. Filip przyby to Portugalii i przebywa tam 2 lata, do 11 lutego 1583 r., kiedy wyjecha i powierzy rz康y nad krajem hiszpa雟kiemu wicekr鏊owi.

De Crato i jego zwolennicy pr鏏owali z pomoc angielsk w 1589 r. odzyska tron Portugalii, jednak bez efektu. Hiszpa雟kie panowanie nie przynios這 szcz窷cia Portugalii. Przez 60 lat trwa造 walki z nieuznaj帷ymi Habsburg闚 rebeliantami. Nast徙i豉 zapa嗆 gospodarcza kraju, kt鏎y utraci na rzecz Republiki Zjednoczonych Prowincji wiele swoich kolonii. Dopiero w 1640 r. Portugalczycy zrzucili hiszpa雟kie panowanie.
Wojny z Francj

Od pocz徠ku swojego panowania Filip musia toczy wojn z Francj, rozpocz皻 jeszcze przez swojego ojca. W 1557 r. Francuzi ponie郵i kl瘰k pod Saint-Quentin. Rok p騧niej przegrali pod Gravelines. 3 kwietnia 1559 r. Francja i Hiszpania podpisa造 pok鎩 w Cateau-Cambr廥is, ko鎍z帷y wojny w這skie trwaj帷e od 1494 r. Francuzi zrzekali si swoich pretensji do W這ch, Hiszpanie pozostawiali im nabytki terytorialne w Lotaryngii.

Przez kolejne lata Francja by豉 targana wojnami religijnymi mi璠zy hugenotami a Lig Katolick. Filip nie bra udzia逝 w tym konflikcie do 1584 r., kiedy to zmar m這dszy brat kr鏊a Francji, Franciszek Hercules Walezjusz. Kr鏊 Henryk III nie posiada m瘰kiego potomka. By r闚nocze郾ie ostatnim m瘰kim przedstawicielem dynastii Walezjusz闚. Jego bezpotomna 鄉ier oznacza豉, 瞠 tron Francji przypadnie hugenotowi, kr鏊owi Nawarry Henrykowi Burbonowi. To by這 nie do zaakceptowania dla Filipa, kt鏎y zacz掖 finansowo wspiera Lig Katolick. W 1586 r. wybuch豉 kolejna wojna. W 1589 r. kr鏊 Henryk III zosta zamordowany przez fanatycznego mnicha. Henryk z Nawarry zosta kr鏊em jako Henryk IV.

W dniu 14 marca 1590 r. Henryk IV pokona wojska Ligi Katolickiej pod Ivry i rozpocz掖 obl篹enie Pary瘸. Zawsze prokatolickie mieszcza雟two stolicy nie zamierza這 kapitulowa przed heretykiem, nawet kiedy zajrza豉 im w oczy 鄉ier g這dowa. Doczekali jednak hiszpa雟kiej odsieczy, kt鏎 z Niderland闚 przywi鏚 ksi捫 Farnese. P騧niej ksi捫 odpar Henryka spod mur闚 Rouen. Interwencja Hiszpan闚 we Francji da豉 zbuntowanym prowincjom niderlandzkim czas na och這ni璚ie i zebranie si, kt鏎e pozwol z powodzeniem walczy z Hiszpani w nast瘼nych latach, zw豉szcza, 瞠 ksi捫 Farnese zmar w grudniu 1592 r.

W lipcu 1593 r. Henryk IV doszed do s造nnego wniosku, 瞠 Pary wart jest mszy i przeszed na katolicyzm. W 1595 r. papie Klemens VIII zdj掖 ze kl徠wy ko軼ielne. Walki z Hiszpanami trwa造 nadal, ale sukcesy odnosili Francuzi. W ko鎍u 2 maja 1598 r. podpisano pok鎩 w Vervins na mocy kt鏎ego Francuzi odzyskiwali utracone terytoria, a wojska hiszpa雟kie opuszcza造 ich kraj.


Portret - Kr鏊 Filip II ucztujacy z rodzin i dworzanami,
1596, Alonso S嫕chez-Coello

皋ny i dzieci
W dniu 12 listopada 1543 r. w Salamance po郵ubi swoj kuzynk - ksi篹niczk Mari Manuel Aviz (15 pa寮ziernika 1527 - 12 sierpnia 1545), c鏎k kr鏊a Portugalii Jana III Pobo積ego i Katarzyny Habsburg, c鏎ki kr鏊a Kastylii Filipa I Pi瘯nego. Filip i Maria mieli razem jednego syna:

* Don Carlos (8 lipca 1545 - 24 lipca 1568), ksi捫 Asturii, upo郵edzony umys這wo, w 1568 r. odci皻y od 鈍iata na rozkaz ojca, zmar w odosobnieniu

25 lipca 1554 r. w Winchesterze Filip po郵ubi Mari I Tudor, katolick kr鏊ow Anglii (18 lutego 1516 - 17 listopada 1558), c鏎k kr鏊a Anglii Henryka VIII Tudora i Katarzyny, c鏎ki kr鏊a Aragonii Ferdynanda II Katolickiego. Ma鹵e雟two to nie doczeka這 si potomstwa.

22 czerwca 1559 r. kr鏊 po郵ubi El瘺iet de Valois (2 kwietnia 1545 - 3 pa寮ziernika 1568), c鏎k kr鏊a Francji Henryka II i Katarzyny Medycejskiej, c鏎ki Wawrzy鎍a II Medyceusza, ksi璚ia Urbino. Filip i El瘺ieta mieli razem dwie c鏎ki:

* Izabela Klara Eugenia (8 grudnia 1566 - 12 grudnia 1633), 穎na Albrechta VII Habsburga, w豉dczyni hiszpa雟kich Niderland闚


Izabela Klara Eugenia

* Katarzyna Michalina (10 pa寮ziernika 1567 - 6 listopada 1597), 穎na Karola Emanuela I Wielkiego, ksi璚ia Sabaudii

W dniu 4 maja 1570 r. kr鏊 Filip II w Pradze po郵ubi Ann Austriack (1 listopada 1549 - 26 pa寮ziernika 1580), c鏎k cesarza Maksymiliana II Habsburga i Marii, c鏎ki cesarza Karola V Habsburga. Filip i Anna mieli razem czterech syn闚 i c鏎k:

* Ferdynand (4 grudnia 1571 - 18 pa寮ziernika 1578), ksi捫 Asturii
* Karol Wawrzyniec (12 sierpnia 1573 - 30 czerwca 1575)
* Diego Feliks (15 sierpnia 1575 - 21 listopada 1582), ksi捫 Asturii
* Filip III (3 kwietnia 1578 - 31 marca 1621), kr鏊 Hiszpanii i Portugalii
* Maria (14 lutego 1580 - 5 sierpnia 1583).


Katarzyna Michalina

妃ier
Filip do ko鎍a nie straci kr鏊ewskiej godno軼i. Podczas agonii powtarza tylko: Ojcze, niech dzieje si wola Twoja, nie moja. Wieczorem 12 wrze郾ia 1598 r. koniec wydawa si bliski. Filip by przytomny. Widz帷 przygotowania swojego otoczenia powiedzia: Jeszcze nie. O 3.00 w dniu 13 wrze郾ia poprosi, aby rozpocz皻o modlitw za konaj帷ych. Teraz nadszed czas - powiedzia. Przy ostatnim wierszu modlitwy straci przytomno嗆.

Uwa瘸j帷, 瞠 monarcha nie 篡je, przykryto go bia造m ca逝nem. Filip jednak si ockn掖, zdj掖 ca逝n z twarzy i wskaza na krucyfiks, kt鏎y w chwili 鄉ierci mia jego ojciec i prababka Izabela I Katolicka. Gdy w這穎no mu go w d這nie, uca這wa go i zmar.

Pochowano go, podobnie jak innych hiszpa雟kich monarch闚, w krypcie ko軼io豉 鈍. Wawrzy鎍a w Eskurialu, kt鏎y Filip kaza wybudowa.

Bibliografia
* Ludwik Bazylow, Historia powszechna 1492-1648, wyd. III, Ksi捫ka i Wiedza, Warszawa 2001, ISBN 83-05-13196-3
* Henry Kamen, Philip of Spain, Yale Press, 1999, ISBN 978-0-300-07800-8.
廝鏚這: Royal Spanish Mint / Wikipedia

Dost瘼no嗆: produkt dost瘼ny




 |  Strona g堯wna  |  Nowo軼i  |  O firmie  |  Regulamin  |  Aktualny stan koszyka  |  Kontakt  | 
oprogramowanie Sklepy internetowe

Sklep numizmatyczny - Polskie i zagraniczne monety kolekcjonerskie, banknoty polimerowe
Monety z這te, monety srebrne, monety Kanonizacja Jana Paw豉 II, monety okolicznociowe 5 z
Numizmatyka: Z這to lokacyjne: Z這te sztabki: Abonament numizmatyczny 2015
Skarby Stanis豉wa Augusta, Kanonizacja Jan Pawe II
Sitemap