Sklep internetowy: www.numizmatyczny.pl
Repliki monet polskich - Miko豉j Kopernik - zestaw z這ty, 2007
previous next contents

numizmatyka

Stan zachowania: I (menniczy)
Z這to: Au 900
Stempel: lustrzany
字ednica: 19, 21, 28 i 35mm
Waga: 7 g; 8 g; 15,5 g; 31,1 g
Nak豉d limitowany: 50 komplet闚
Data emisji: 23.05.2007 r.

Z這ty zestaw replik pr鏏nych monet polskich z wizerunkiem Miko豉ja Kopernika – pomys na prezent na niemal ka盥 okazj !

Zestaw zawiera cztery z這te repliki monet z wizerunkiem Miko豉ja Kopernika wg projektu rze嬌iarza z USA Stanis豉wa Szukalskiego.Na awersie znajduje si stylizowany orze, za umieszczona na rewersie kompozycja z popiersiem astronoma nawi您uje do has豉 „wstrzyma S這鎍e, ruszy Ziemi”. W prawej d這ni Miko豉j Kopernik trzyma gar嗆 promieni s這necznych, czym powstrzymuje okr庵 S這鎍a, za lew d這ni porusza wiruj帷y symbol Ziemi.

Repliki umieszczono w eleganckim, drewnianym etui.
Do zestawu do陰czony jest indywidualnie numerowany certyfikat autentyczno軼i Mennicy Polskiej S. A.
Edycja specjalna - kontynuacja serii "240 lat Mennicy Polskiej".

Nak豉d limitowany - tylko 50 sztuk !

Dekret Prezydenta RP z dnia 20 stycznia 1924 r. przewidywa, 瞠 z jednego kilograma z這ta pr鏏y 900 nale篡 bi 3100 z這tych, czyli 瞠 jeden z這ty w z這cie winien zawiera 9/31 grama czystego z這ta. Dekret przewidywa bicie monet 10, 20, 50 i 100-z這towych. W 1925 roku w Mennicy Warszawskiej wybito parti monet pr鏏nych o nominale 100 z這tych z wizerunkiem Miko豉ja Kopernika. Projektantem by rze嬌iarz z USA, Stanis豉w Szukalski. Stylizowany orze na awersie by najbardziej oryginalnym przedstawieniem polskiego god豉 na 闚czesnych numizmatach, a umieszczona na rewersie kompozycja z popiersiem astronoma nawi您ywa豉 do has豉 „wstrzyma S這鎍e, ruszy Ziemi” (w prawej d這ni Kopernik trzyma gar嗆 promieni s這necznych czym powstrzymuje okr庵 S這鎍a, a lew d這ni porusza wiruj帷y symbol Ziemi). Ten awangardowy projekt wzbudzi jednak wiele kontrowersji i ostatecznie zosta odrzucony. Do realizacji monet obiegowych nie dosz這, wybito jedynie 100 egzemplarzy pr鏏nych monet srebrnych o 鈔ednicy 35 mm (ustawowa wielko嗆 z這tej stuz這t闚ki) oraz wed逝g bli幡iaczego projektu 50 srebrnych i 100 br您owych monet stuz這towych o 鈔ednicy 20,5 mm.

Miko豉j Kopernik (ur. 19.02.1473 r., zm. 24.05.1543 r.) - astronom, matematyk, prawnik, ekonomista, strateg, lekarz, poeta, astrolog, t逝macz, kanclerz kapitu造 warmi雟kiej od 1511 r., kanonik warmi雟ki, scholastyk wroc豉wski, duchowny katolicki. Jego najwa積iejszym dzie貫m jest De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich) - w豉軼iwie De revolutionibus (O obrotach), gdy drugi cz這n tytu逝 zosta dodany pod wp造wem zastrze瞠 wysuni皻ych przez cenzur ko軼ieln, aby nie podkre郵a ruchu obrotowego Ziemi. W dziele tym Kopernik opisa heliocentryczn wizj 鈍iata w spos鏏 wystarczaj帷o szczeg馧owy, by mog豉 sta si naukowo u篡teczna. Og這szona przez niego teoria heliocentryzmu by豉 najwa積iejsz rewolucj naukow w dziejach ludzko軼i od czas闚 staro篡tnych, nazywan niekiedy przewrotem kopernika雟kim.



Edukacja i m這do嗆 Miko豉ja Kopernika
Dzi瘯i staraniom wuja Kopernik uko鎍zy w 1491 r. nauk w szkole 鈍. Jana w Toruniu. Na prze這mie roku 1491/1492 rozpocz掖 studia na Akademii Krakowskiej, wpisuj帷 si do metryki jako Nicolaus Nicolai de Thuronia. Czasy jego krakowskich studi闚 przypad造 na okres 鈍ietno軼i tzw. krakowskiej szko造 astronomiczno-matematycznej. By m. in. uczniem astronoma Wojciecha z Brudzewa. Studia uko鎍zy bez uzyskania tytu逝 magister artium w roku 1495. W tym te roku zosta kanonikiem warmi雟kim, funkcji tej jednak jeszcze wtedy nie obj掖 wobec oporu kapitu造 warmi雟kiej. W 1496 r. rozpocz掖 studia prawnicze w Bolonii, wpisuj帷 si w styczniu 1497 r. do albumu nacji niemieckiej bolo雟kiego Uniwersytetu Juryst闚 (闚czesny podzia uniwersytet闚 na nacje nie mia nic wsp鏊nego z segregacj narodow - do nacji niemieckiej zaliczano w闚czas m. in. Polak闚, Czech闚 i W璕r闚). W Bolonii zosta bliskim wsp馧pracownikiem astronoma Dominika Marii Novara. Pod jego wp造wem, ugruntowanym lektur 鈍ie穎 wydanego dzie豉 Epitome in Almagestum Ptolomei Georga von Peuerbacha i Regiomontanusa (Wenecja, 1496 r.), rozpocz掖 badanie sprzeczno軼i w teorii ruchu Ksi篹yca Klaudiusza Ptolemeusza, wynikaj帷e z za這瞠 teorii geocentrycznej.

W dniu 9 marca 1497 r. Kopernik przeprowadzi w Bolonii obserwacj Aldebarana, najja郾iejszej gwiazdy w gwiazdozbiorze Byka, kt鏎a to obserwacja potwierdzi豉 tylko jego w徠pliwo軼i. W dniu 20 pa寮ziernika 1497 r. obj掖 przez pe軟omocnik闚 kanoni warmi雟k. W roku 1500 odby wraz z bratem Andrzejem praktyk prawnicz w kancelarii papieskiej w Rzymie. Tam obserwowa w nocy z 5 na 6 listopada za熤ienie Ksi篹yca. W Wiecznym Mie軼ie da seri prywatnych wyk豉d闚, podwa瘸j帷ych wsp馧czesne mu za這瞠nia matematyczne astronomii. W 1501 r. na kr鏒ko powr鏂i na Warmi, po czym uzyska zgod kapitu造 warmi雟kiej na rozpocz璚ie kolejnych studi闚 medycznych w Padwie, kontynuuj帷 studia prawnicze. Wraz z bratem Andrzejem wkr鏒ce uda si do W這ch. W dniu 10 stycznia 1503 r. do sprawowanych przez siebie funkcji ko軼ielnych przyda jeszcze scholasteri wroc豉wsk 鈍. Krzy瘸. W dniu 31 maja 1503 r. w Ferrarze zosta doktorem prawa kanonicznego. W Padwie sko鎍zy studia medyczne i uzyska prawo do wykonywania praktyki lekarskiej.

Dzia豉lno嗆 Miko豉ja Kopernika

Z nominacji kapitu造 warmi雟kiej zosta w 1507 r. osobistym sekretarzem i lekarzem swojego wuja biskupa warmi雟kiego ㄆkasza Watzenrode. Odt康 rezydowa i mieszka na zamku w Lidzbarku Warmi雟kim. Bra udzia prawie we wszystkich czynno軼iach dyplomatycznych i administracyjnych biskupa. Uczestniczy m. in. w zjazdach stan闚 Prus Kr鏊ewskich. W roku 1507 by obecny na koronacji Zygmunta I Starego w katedrze wawelskiej, a w 1509 r. uczestniczy w sejmie krakowskim. Wtedy te da do druku w krakowskiej oficynie Jana Hallera sw鎩 豉ci雟ki przek豉d z greki zbioru 85 fikcyjnych list闚 obyczajowych, sielskich i erotycznych bizantyjskiego historyka z VII wieku Teofilakta z Samokatty, wydane pod tytu貫m Theophilacti scolastici Simocati epistolae morales, rurales et amatoriae interpretatione latina. W tym samym roku opracowa tzw. komentarzyk pod tytu貫m Nicolai Copernici de hypothestibus motuum coelestium a se constitutis commentariolus - o teoriach ruchu cia niebieskich, pierwszy zarys teorii heliocentrycznej i rozpowszechni go w licznych odpisach. Fragment tego dzie豉 zamie軼i Tycho de Brahe w swoim traktacie Astronomiae instauratae progymnasmata, wydanym w Pradze w roku 1602.

W 1510 r. Kopernik przeni鏀 si do Fromborka i sporz康zi map Warmii. Pierwszym utworem poetyckim Kopernika by zamieszczony w Epitalamium Jana Dantyszka grecki epigramat z 1512 r., napisany z okazji 郵ubu Zygmunta Starego z Barbar Zapoly. W kwietniu 1512 r. uczestniczy w wyborze nowego biskupa warmi雟kiego Fabiana Luzja雟kiego. Wraz z kapitu陰 warmi雟k podpisa w dniu 7.12.1512 r. tzw. uk豉d w Piotrkowie, kt鏎y gwarantowa kapitule prawo wyboru biskupa. Z這篡 nast瘼nie przysi璕 wierno軼i kr鏊owi Polski Zygmuntowi I. Na apel Soboru Latera雟kiego w 1513 r. opracowa i wysy豉 do Rzymu w豉sny projekt reformy kalendarza. W闚czas te otrzyma od kapitu造 warmi雟kiej dom we Fromborku, gdzie w 1514 r. kupi na w豉sno嗆 za 175 grzywien srebra baszt p馧nocno-zachodni w obr瑿ie wewn皻rznych mur闚 warowni fromborskiej. By這 to miejsce dogodne do obserwacji astronomicznych, a na jej zapleczu zbudowa p造t obserwacyjn i sporz康zi wzorowane na staro篡tnych instrumenty astronomiczne (kwadrant, triquetrum i sfer armilarn).

We Fromborku Kopernik przeprowadzi oko這 30 zarejestrowanych obserwacji astronomicznych. Obserwowa m. in. Marsa i Saturna, przeprowadzi seri czterech obserwacji S這鎍a. Odkry w闚czas zmienno嗆 mimo鈔odu Ziemi i ruch apogeum s這necznego wzgl璠em gwiazd sta造ch. W 1516 r. zosta wybrany przez kapitu喚 warmi雟k administratorem d鏏r wsp鏊nych kapitulnych, z siedzib w Olsztynie. St康 w latach 1516-1521 zarz康za folwarkami kapitu造 w komornictwach olszty雟kim i melzackim. W latach 1516-1519 przeprowadzi zakrojon na szerok skal akcj kolonizacji opuszczonych 豉n闚 w wsiach, b璠帷ych w posiadaniu kapitu造. 安iadectwem tego s sporz康zone przez niego regesty Locationes desertorum mansorum. W czasie wojny polsko-krzy瘸ckiej w latach 1519-1521, wobec opuszczenia Warmii przez wi瘯szo嗆 cz這nk闚 kapitu造, na barkach Kopernika spocz窸o zadanie obrony zamk闚 warmi雟kich. Wzmocni w闚czas m. in. fortyfikacje zamku olszty雟kiego, tak, 瞠 nadci庵aj帷e w 1521 r. wojska krzy瘸ckie zrezygnowa造 z jego obl篹enia.

W styczniu 1520 r. zosta wydelegowany przez kapitu喚 do negocjacji z wielkim mistrzem zakonu krzy瘸ckiego Albrechtem Hohenzollernem w sprawie zwrotu zagarni皻ego przez krzy瘸k闚 Braniewa. W dow鏚 uznania kapitu豉 przyzna豉 Kopernikowi tytu komisarza Warmii. Do zada tego urz璠u nale瘸豉 odbudowa gospodarcza zniszczonego w czasie wojny dominium warmi雟kiego. W dniu 25 lipca 1521 r. na Sejmie Stan闚 Pruskich w Grudzi康zu Kopernik wyst徙i z napisan przez siebie mow Querela Capituli contra mgrum Albertum et eius ordinem super iniuriis irrogatis 1521 sub induciis belli (Skarga kapitu造 na mistrza Albrechta i jego zakon z powodu krzywd wyrz康zonych w roku 1521 podczas zawieszenia broni).

W 1517 r. napisa pierwsz wersj traktatu monetarnego Meditata (Rozmy郵ania), a dok豉dniej N.C. Meditata XV. Augusti anno domini MDXVII. W 1519 r. napisa drug wersj traktatu monetarnego Tractatus de monetis (Traktat o monetach). W dniu 17 marca 1522 r., na zje寮zie stan闚 Prus Kr鏊ewskich w Grudzi康zu wyg這si traktat o monetach pod nazw De estimatione monete (O szacunku monety). Sejmik nie podj掖 瘸dnych decyzji w sprawach monetarnych na skutek braku wys豉nnik闚 wielkiego mistrza krzy瘸ckiego Albrechta Hohenzollerna oraz sprzeciwu delegat闚 miast pruskich: Gda雟ka, Torunia i Elbl庵a, kt鏎e obawia造 si utraty przywilej闚 menniczych. Kopernik postulowa bowiem mi璠zy innymi o jedn mennic dla ca造ch Prus. W 1528 r. uko鎍zy Monetae cudendae ratio (Spos鏏 bicia monety).

Reforma monetarna na terenie Korony zosta豉 przeprowadzona zgodnie z memoria貫m Justusa Ludwika Decjusza (mincerza i doradcy kr鏊ewskiego), kt鏎y w latach 1528-1535 zarz康za kr鏊ewsk mennic w Toruniu. Reforma na terenie Prus zosta豉 wprowadzona dopiero w dniu 20 maja 1528 r. i wprowadzi豉 na tym terenie now zreformowan monet oraz tak sam stop mennicz, jaka by豉 w Koronie. Wsp馧pracowa z Bernardem Wapowskim w opracowaniu mapy Kr鏊estwa Polskiego i Litwy. Kopernik zosta zatwierdzony w 1537 roku przez kr鏊a jako jeden z czterech kandydat闚 na biskupa warmi雟kiego. W latach 1538-1539 biskup Jan Dantyszek pos康zi Miko豉ja Kopernika o konkubinat, nakazuj帷 mu zwolni gospodyni i przygotowuj帷 proces kanoniczny. W Bazylei w 1541 r. wysz這 drukiem drugie wydanie Narratio prima, a Miko豉j Kopernik dokona ostatniej w swym 篡ciu obserwacji astronomicznej (za熤ienia S這鎍a). Zmar we Fromborku w dniu 24 maja 1543 roku.

Wk豉d Miko豉ja Kopernika w rozw鎩 nauki:
* sformu這wanie teorii heliocentrycznej (astronomia), * sformu這wanie prawa Kopernika-Greshama (ekonomia), * sformu這wanie twierdzenia Kopernika (geometria).

Poszukiwania grobu Kopernika

Grobu Miko豉ja Kopernika poszukiwano kilkakrotnie. Pierwsze takie prace podj窸o Warszawskie Towarzystwo Naukowe w 1802 r., kolejne przeprowadzono w latach 1909 i 1939. Prawdopodobnie w czasie II wojny 鈍iatowej poszukiwania prowadzili tak瞠 Niemcy a po jej zako鎍zeniu Rosjanie. Wszystkie te pr鏏y zako鎍zy造 si niepowodzeniem. Od roku 2004 podejmowane by造 pr鏏y odnalezienia grobu Kopernika w archikatedrze we Fromborku przez zesp馧 prof. Jerzego G御sowskiego oraz pracownik闚 Instytutu Antropologii i Archeologii Wy窺zej Szko造 Humanistycznej w Pu速usku. Wiadomo by這, 瞠 cia這 70-letniego astronoma pochowano pod pod這g przy o速arzu, kt鏎ym si opiekowa. Dok豉dne miejsce spoczynku Kopernika od kilkuset lat pozostawa這 jednak zagadk.

W 2004 r. nie uda這 si odnale潭 szcz徠k闚 astronoma, lecz podczas poszukiwa odkryto kilka innych grob闚 z r騜nych epok. W 2005 r. poszukiwania zaowocowa造 odnalezieniem trumien i kilku szkielet闚. Dok豉dne wyniki bada potwierdzi造, 瞠 jeden z niekompletnych szkielet闚 nale瘸 najprawdopodobniej do Kopernika. 安iadczy o tym m.in. pozytywny wynik por闚nania zrekonstruowanego, prawdopodobnego wygl康u twarzy na podstawie odnalezionej czaszki pochowanej osoby (wykonanego przez podinspektora mgr Dariusza Zajdla, eksperta z zakresu antroposkopii kryminalistycznej z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Komendy G堯wnej Policji w Warszawie Komenda G堯wna Policji) z zachowanymi portretami astronoma. Na etapie prowadzonych bada antropometrycznych i dokumentacyjnych wykonano tak瞠 3D skanowanie czaszki (wykonane przez antropologa mgr Sebastiana Tyszczuka i Pracownie Pomiaru Przestrzennego 3Database.pl), dokumentacja taka pozwoli miedzy innymi na wykonanie rekonstrukcji twarzy metod Gierasimowa w oparciu o model czaszki wykonany z tworzywa sztucznego w technice produkcji sterowanej numerycznie.

W przypadku potwierdzenia postawionej przez archeolog闚 tezy o odnalezieniu czaszki Miko豉ja Kopernika, uzyskanoby dzi瘯i temu form odlewnicz do wykonania naturalistycznego modelu g這wy i popiersia Miko豉ja Kopernika w chwili 鄉ierci. Wykonanie rekonstrukcji twarzy metod plastyczn (metoda Gierasimowa) stanowi b璠zie tak瞠 weryfikacj wcze郾iej wykonanej zmodyfikowanej rekonstrukcji graficznej, w oparciu o kt鏎ej rezultat domniemano, i mamy do czynienia z czaszk Miko豉ja Kopernika. Metody plastycznej nie mo積a by這 zastosowa bez uzyskania kopii czaszki, metoda ta polega na oblepianiu czaszki mas plastyczn - zgodnie z morfologi budowy czaszki oraz 鈔ednimi grubo軼iami tkanki mi瘯kiej. W metodzie Gierasimowa oblepiona mas plastyczn czaszka stanowi szkielet dla wykonanej rekonstrukcji. Ostateczne potwierdzenie postawionej tezy o tym, 瞠 odnaleziona czaszka jest czaszk Miko豉ja Kopernika da這by zbadanie DNA ㄆkasza Watzenrode (lub innych krewnych), biskupa warmi雟kiego i zarazem wuja astronoma, jednak miejsce jego poch闚ku jest obecnie nieznane. W 2006 roku potwierdzono, 瞠 to szkielet Miko豉ja Kopernika.
廝鏚這: Mennica Polska S.A. / Wikipedia

 

previous next contents

Valid HTML 4.0!